اجزای عملکرد و عملکرد کمی و کیفی گیاه دارویی خارمریم (Silybum marianum L.) تحت کاربرد نهادههای آلی و زیستی
نویسندگان
1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه
2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه
doi
10.22034/saps.2021.12767چکیده
اهداف: این پژوهش بهمنظور بررسی اثر کاربرد کودهای آلی و زیستی بر عملکرد، اجزای عملکرد، درصد روغن و سیلیمارین خارمریم انجام گردید. مواد و روشها: آزمایش بهصورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی در دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه در سال 1395 اجرا گردید. عامل اول کود آلی در سه سطح بدون کاربرد (شاهد)، 20 تن در هکتار کود دامی و 15 تن در هکتار ورمیکمپوست و عامل دوم شامل روش کاربرد کود زیستی سوپرنیتروپلاس در چهار سطح عدم مصرف، بذرمال (تلقیح بذور) ، کودآبیاری (سرک) و بذر مال + کودآبیاری بودند. یافتهها: بیشترین عملکرد کاپیتول و عملکرد بیولوژیکی با کاربرد کود دامی بهدست آمد. تعداد دانه در کاپیتول و وزن هزاردانه با کاربرد هر دو نوع کود دامی و ورمیکمپوست نسبت به شاهد افزایش معنیدار نشان دادند. بیشترین عملکرد دانه (2/160 گرم در مترمربع) و درصد روغن (52/17 درصد) با کاربرد ورمیکمپوست و بیشترین عملکرد روغن (9/27 گرم در مترمربع) با کاربرد کود دامی بهدست آمد که بهترتیب نسبت به شاهد افزایشهای 31، 8/7 و 7/39 درصدی داشتند. هر سه روش کاربرد سوپرنیتروپلاس نسبت به شاهد افزایش معنیداری بر درصد روغن دانه داشتند. حداکثر تعداد کاپیتول و وزن هزاردانه با روش تلفیقی کاربرد سوپرنیتروپلاس (بذرمال + کودآبیاری) بهدست آمد. بیشترین عملکرد دانه (4/159 گرم در مترمربع)، درصد روغن (7/ 17درصد) و عملکرد روغن (7/28 گرم در مترمربع) با کاربرد روش تلفیقی بدون تفاوت معنیدار با روش کودآبیاری و بذرمال بهدست آمد که نسبت به شاهد بهترتیب 9/24، 5/12 و 9/41 درصد افزایش نشان دادند. بیشترین درصد سیلیمارین با کاربرد ورمیکمپوست و سطوح مختلف سوپرنیتروپلاس بدون تفاوت معنیدار با یکدیگر (بهطور متوسط 2/6 درصد) بهدست آمد که نسبت به عدم کاربرد کود آلی و زیستی (شاهد) بهطور متوسط 8/79 درصد افزایش نشان دادند. نتیجهگیری: کاربرد کودهای دامی و ورمیکمپوست و کاربرد سوپرنیتروپلاس بهصورت بذرمال و یا کودآبیاری باعث بهبود اجزای عملکرد، عملکرد دانه، درصد روغن و سیلیمارین در خارمریم میشود.