فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده اهداف:استفاده از پتانسیل میکروب‌های خاک مانند قارچ‌های میکوریز در قالب کودهای زیستی، یکی از راه‌های دوستدار محیط زیست است که به کاهش استفاده از نهاده‌های شمیایی وکاهش خسارات وارد شده بر محیط زیست و انسان کمک می‌کند. بر این اساس در این تحقیق تأثیر تلقیح دوگونه قارچ میکوریز ( Diversispora versiformis و Rhizophagusirregularis) و یک گونه قارچ شبه میکوریز Piriformospora indica  بصورت مجزا و تلفیقی بر عملکرد و میزان جذب فسفر گیاه گشنیز بررسی شد.   مواد و روش‎ها:این آزمایش در قالب طرح ­کاملاً تصادفی با چهار تکرار در شرایط گلخانه‌ای انجام گرفت. تیمارهای آزمایش شامل تیمار قارچ منفرد (Rhizophagus irregularis، Diversispora versiformis، Piriformospora indica)، تیمار قارچی توأم (Rhizophagus irregularis + Diversispora versiformis، Piriformospora indica + Diversispora versiformis، Piriformospora indica+ Rhizophagus irregularis، Piriformospora indica + Rhizophagus irregularis + Diversispora versiformis)، تیمار شاهد مثبت (دارای کود اوره و سوپرفسفات تریپل، بدون قارچ) و تیمار شاهد منفی (بدون کود شیمیایی، بدون قارچ) بود.   یافته‎ها:نتایج نشان‌داد که اثر هرسه گونه قارچ (میکوریز و شبه‌میکوریز) بر شاخص‌های رشدی (وزن تر وخشک اندام هوایی و ریشه) و غلظت فسفر در مقایسه با تیمار شاهد معنی‌دار می‌باشد (p<0.01). در مقایسه با شاهد منفی، میزان افزایش در وزن خشک بخش هوایی در تیمار شاهد مثبت (13/36%)، در وزن خشک ریشه تیمارهای R. irregularis ، PC و D. versiformis (بترتیب 04/48 %، 65/45 % و 94/42 %)، در شاخص کلروفیل تیمار قارچ  P. indica (18/32 %) ، در درصد کلنیزاسیون، تیمار تلفیقی P. indica+ R. irregularis (75/91 %) ، در غلظت فسفر بخش هوایی تیمار P. indica (50/34 %) و غلظت فسفر بخش ریشه نیز در تیمار P. indica + R. irregularis (88/25 %) بودند.   نتیجه‎گیری:طبق نتایج این تحقیق می‌توان در کشت  سبزی‌ها به منظور کاهش مصرف کودهای فسفاته از قارچ‌های میکوریزی جهت افزایش عملکرد گیاه استفاده کرد.