تأثیر سیستم کشت مخلوط افزایشی بر عملکرد، اجزای عملکرد و شاخصهای سودمندی زوفا (Hyssopus officinalis) و اسفرزه (Plantago ovate Forsk)
نویسندگان
1 گروه اگرواکولوژی، دانشگاه جیرفت
2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت
3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت
4 دانشکده کشاورزی، آموزشکده فنی کشاورزی فسا، دانشگاه فنی و حرفه ای، استان فارس
doi
10.22034/saps.2020.12284چکیده
اهداف: این پژوهش بهمنظور بررسی عملکرد، اجزای عملکرد و برخی شاخصهای ارزیابی کشت مخلوط زوفا و اسفرزه و تعیین بهترین نسبت کشت مخلوط این دو گونه انجام شد. مواد و روش ها: آزمایش به صورت طرح بلوکهای کامل تصادفی با هفت تیمار و سه تکرار در سال زراعی 97-1396 در مزرعه پژوهشی دانشکدهی کشاورزی دانشگاه جیرفت اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل 20% اسفرزه+ 100 % زوفا ، 40 % اسفرزه+ 100 % زوفا، 60% اسفرزه+ 100 % زوفا، 80% اسفرزه+ 100 % زوفا، 100% اسفرزه+ 100 % زوفا و کشت خالص دو گونه بود. صفات مورد مطالعه شامل ارتفاع بوته، تعداد شاخهفرعی، عملکرد زیستتوده و عملکرداسانس گیاه زوفا و ارتفاع بوته، تعداد سنبله در بوته، وزن صددانه، عملکرد دانه، عملکرد زیستتوده و شاخص برداشت گیاه اسفرزه بود. برای ارزیابی کارایی و سودمندی کشت مخلوط نسبت به کشت خالص از شاخص نسبت برابری زمین (LER) و شاخص بهره وری سیستم (SPI) استفاده شد. یافته ها: نتایج آزمایش نشان داد کلیهی صفات مورد بررسی به استثنای عملکرد زیستتوده زوفا بهطور معنیداری تحت تأثیر نسبتهای مختلف کشت مخلوط قرار گرفتند. بالاترین عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک اسفرزه به ترتیب 3/3393 و 6/4286 کیلوگرم در هکتار در کشت خالص حاصل شد. بیشترین عملکرد اسانس از کشت خالص زوفا حاصل شد که با نسبت کشت 100 % زوفا + 20 % اسفرزه اختلاف معنیداری نداشت (7/161 و 8/135کیلوگرم در هکتار[pl1] ). حداکثر نسبت برابری زمین (41/1) و شاخص بهرهوری (21998) در تیمار 100 % زوفا + 80 % اسفرزه بهدست آمد. نتیجه گیری کلی: نسبت برابری زمین در همه تیمارهای کشت مخلوط بزرگتر از یک به دست آمد که نشان دهنده برتری کشت مخلوط نسبت به کشت خالص می باشد. بر اساس نتایج حاصله، تیمار 100 % زوفا + 80 % اسفرزه به عنوان بهترین الگوی کشت در منطقه پیشنهاد می گردد. [pl1]عملکرد اسانس با واحد کیلوگرم در هکتار تصحیح گردید.