اثر تلقیح با باکتری‌های محرک رشد و قارچ شبه‌میکوریز بر برخی صفات رشدی و عملکرد اسانس بادرشبو (Dracocephalum moldavica L.) تحت تنش کم‌آبی

نویسندگان

1 گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشگده کشاورزی، دانشگاه تبریز

2 گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشگده کشاورزی، دانشگاه تبریز

3 گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشگده کشاورزی، دانشگاه تبریز

4 گروه علوم خاک، دانشگده کشاورزی، دانشگاه تبریز

doi
10.22034/saps.2020.12298
چکیده

اهداف: بررسی اثر تلقیح با باکتری­های محرک رشد و قارچ شبه­میکوریز تحت تنش کم­آبی بر برخی صفات رشدی و عملکرد اسانس بادرشبو از اهداف مهم این پژوهش می باشد.   مواد و روش‌ها: آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سال 1396در سه تکرار در دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز اجرا شد.  عامل اول تنش کم­آبی بر اساس ظرفیت مزرعه­ای در چهار سطح شامل شاهد بدون تنش کم­آبی (100-85 درصد ظرفیت زراعی)، 85-70 درصد ظرفیت زراعی، 70-55 درصد ظرفیت زراعی، 55-40 درصد ظرفیت زراعی و عامل دوم تلقیح بادرشبو با میکروارگانیسم­های مختلف شامل اینتروباکتر، سودوموناس، آگروباکتریوم، قارچ شبه میکوریز و شاهد (عدم تلقیح) در نظر گرفته شد.   یافته‌ها: نتایج آزمایش نشان داد که اثر تنش کم­آبی و تیمار تلقیح بر تمام صفات مورفولوژیکی بادرشبو معنی­دار بود. با افزایش تنش کم­آبی ارتفاع بوته، تعداد شاخه فرعی، طول سرشاخه اصلی، تعداد چرخه گل در ساقه اصلی، درصد و عملکرد اسانس به طور معنی­داری کاهش یافتند. بالاترین عملکرد خشک سرشاخه گل­دار (41/2 گرم در گلدان) تحت تیمار بادرشبو با انتروباکتر بدست آمد. بیشترین عملکرد پیکره رویشی (59  گرم در گلدان)، درصد اسانس (32/0 درصد) و عملکرد اسانس ( 19/0 گرم در گلدان) تحت تیمار تلقیح با آگروباکتریوم حاصل شد.   نتیجه‌گیری: به طور کلی تیمارهای تلقیح با قارچ شبه­میکوریز و آگروباکتریوم، از نظر صفات عملکرد پیکره رویشی و عملکرد اسانس در شرایط تنش متوسط کم­آبی (70-55 درصد ظرفیت زراعی) بهتر عمل کرده و می­توانند به عنوان تیمارهایی برای کاهش کابرد کودهای شیمیایی در تولید پایدار بادرشبو توصیه شوند.