امکان توسعه همکاریو تجارت ایران با کشورهای بریکس-پلاس: مورد صنایع کارخانهای
نویسندگان
1 استادیار گروه مطالعات بازرگانی خارجی، مؤسسۀ مطالعات و پژوهش های بازرگانی، تهران، ایران .
2 استادیار گروه مطالعات بازرگان ی خارجی، مؤسسۀ مطالعات و پژوهش های بازرگانی ، تهران، ایران .
3 دانشیار گروه مطالعات بازرگان ی خارجی، مؤسسۀ مطالعات و پژوهش های بازرگانی، تهران، ایران .
doi
10.22126/ipes.2024.10333.1654چکیده
گروه بریکس پیشگامترین اقتصادهای درحال توسعه تازه صنعتی نوظهور از جنبههای اقتصاد، تجارت و سرمایهگذاری خارجی بهخصوص توسعه صنایع کارخانهای در دو دهه گذشته بوده است. در این مقاله امکان توسعه همکاری و تجارت ایران در صنایع کارخانهای با کشورهای بریکس پلاس مورد مطالعه و ارزیابی قرار گرفته است. طیفی از معیارها و شاخصها در چارچوب ماتریس صنعت – کشور- مقاطع سالانه از جمله «شاخصهای مزیتهای نسبی و تخصصگرایی» و «شاخصهای عملکرد صنعتی-کشوری» برای امکان توسعه همکاری و تجارت صنایع کارخانهای کشورهای بریکس پلاس طی دوره 2021-2000 مورد استفاده قرار گرفته است. مطالعه بریکس در تولید جهانی 22 صنعت، حاکی از آن است که تولید جهانی بسیاری از صنایع (17 صنعت از 22 صنعت) در بلندمدت با توجه به جایگاه ممتاز بریکس بویژه حضور موثر چین انحصاریتر شده است. همچنین از مطالعه جایگاه ایران در تولید جهانی صنایع نتیجه میشود که ایران در صنایع منبعمحور بازیگر اثرگذاری است و اما در بسیاری صنایع های-تک و حتی کاربر، سهم موثری نداشته و از وضع مطلوب فاصله دارد.توسعه همکاری و تجارت پایدار ایران با گروه بریکس، از مسیر شکلگیری توسعه صنعتی درونزا و پویای فراگیر میگذرد، همان مسیری که بسیاری از اقتصادهای صنعتی نوظهور از جمله چین در سه دهه اخیر تجربه کرده است. هماینک از طیف صنایع 22 گانه و کشورهای گروه بریکس پلاس (5عضو+5 عضو جدید)، چین (22 صنعت)، برزیل و هند (مشترکا در 19 صنعت) از جنبه ظرفیتها، امکانات، تنوع و گستره تولیدات صنایع کارخانهای برای توسعه همکاری و تجارت با ایران در اولویت نخست هستند؛ سه کشور مذکور در بسیاری صنایع از جمله صنعت غذا، چوب، کاغذ، چاپ و نشر، شیمیایی، لاستیک و پلاستیک، کانی غیرفلزی، فلزی فابریکی، اپتیک و الکترونیک، وسایل الکتریکی، ماشینآلات و تجهیزات، وسایل نقلیه موتوری، سایر وسایل حمل و نقل، مبلمان و سایر صنایع بیشترین زمینه توسعه همکاری و تجارت با ایران دارند.