شناسایی ارقام مناسب یونجه برای شرایط کم آبیاری در دشت تبریز

نویسندگان

1 بخش تحقیقات خاک وآب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش وترویج کشاورزی، تبریز، ایران

2 بخش ذرت و گیاهان علوفه ای، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایران

3 بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان‌شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران

4 دانشگاه آزاد اسلامی تبریز

doi
10.22034/saps.2020.12315
چکیده

اهداف: این پژوهش به منظور ارزیابی ارقام امیدبخش یونجه از نظر تحمل به تنش کم‌آبی و شناسایی متحمل‌ترین و برترین ارقام برای شرای تنش خشکی انجام یافت.   مواد و روش‌ها: آزمایش به صورت کرت‌های خرد شده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی شده با سه تکرار در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان‌شرقی طی سه سال زراعی (از1395 تا 1398) اجرا گردید. در کرت‌های اصلی فاکتور آبیاری در سه سطح - در سطح اول آبیاری فقط تا پایان چین اول برداشت علوفه، در سطح دوم آبیاری تا پایان چین دوم و در سطح سوم آبیاری تا پایان چین سوم (آبیاری کامل) - صورت پذیرفت. فاکتور دوم شش رقم و اکوتیپ یونجه بودند.   یافته‌ها: اثر سطوح آبیاری برای تمامی صفات اندازه‌گیری شده معنی‌دار شد. عملکرد علوفه تر و ماده خشک ژنوتیپ‌های مورد بررسی تحت تاثیر سطوح آبیاری، به طور معنی‌داری کاهش یافت. تنش آبی موجب کاهش معنی‌دار ارتفاع بوته در سطح اول و دوم آبیاری گردید به طوری که ارتفاع بوته در سطح اول و دوم نسبت به سطح سوم (آبیاری کامل) به ترتیب 23 و 17 درصد کاهش یافت. تعداد ساقه در سطح اول و دوم آبیاری نسبت به سطح سوم (آبیاری کامل) به ترتیب 34 و 30 درصد کاهش یافت.   نتیجه‌گیری: پاسخ ژنوتیپ‌ها از نظر عملکرد ماده خشک مشابه عملکرد علوفه تر بود. در مجموع ارقام سنتتیک و آذر و اکوتیپ ورزقان مناسب ترین ارقام برای شرایط کم آبیاری تشخیص داده شدند و برای کشت در شرایط کم‌ابیاری در دشت تبریز مناسب هستند.