فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف: این تحقیق با هدف ارزیابی پایداری نظام­های زراعی پاییزه و بهاره سیب­زمینی (Solanum tuberosum L.) انجام شد.   مواد و روش­ها: مطالعه، در استان گلستان در سال زراعی 97-1396 و توسط پرسشنامه انجام شد. 120 مزرعه پاییزه و 60 مزرعه بهاره به روش تصادفی طبقه­ای انتخاب شدند. پس از تعیین ورودی­ها و خروجی مزارع و معادل انرژی آنها، شاخص­های انرژی ارزیابی شد.   یافته­ها: بیشترین سهم از انرژی ورودی کل در نظام­های زراعی پاییزه و بهاره، به ترتیب سوخت فسیلی به میزان 26/30 و کود‌های شیمیایی به میزان 04/29 درصد بود. در نظام­های زراعی پاییزه و بهاره به ترتیب، کارایی مصرف انرژی 85/1 و 30/1، بهره­وری انرژی 51/0 و 36/0 کیلوگرم در مگاژول، انرژی ویژه 95/1 و 76/2 مگاژول در کیلوگرم، انرژی خالص 16/52135 و 42/16125 مگاژول در هکتار، شاخص مکانیزاسیون 96/0 و 94/0، انرژی ورودی کل 83/61384 و 59/53234 مگاژول در هکتار و انرژی خروجی کل 99/113519 و 01/69360 مگاژول در هکتار بود.   نتیجه­گیری: کارایی و پایداری نظام زراعی پاییزه بیشتر از بهاره در تولید سیب­زمینی در استان گلستان بود. در هر دو نظام زراعی، سهم انرژی‌های غیر‌مستقیم، تجدید­ناپذیر و تجاری، بیشتر از انرژی­های مستقیم، تجدید­پذیر و غیر­تجاری بود. اجرای راهکار­های توصیه شده برای مدیریت بهینه کشت­بوم­ها مانند روشهای خاک­ورزی حفاظتی، نوسازی ماشین­آلات و مصرف کود دامی، در کاهش سهم انرژی­های تجدید­ناپذیر و تجاری و افزایش سلامت محیط زیست و نیز بهره­وری انرژی موثر است.