تلفیق تکنیکها و فنآوریهای نوین در ارزیابی تناسب اکولوژیکی اراضی برای کاربری‌های کشاورزی

نویسندگان

1 دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران

2 آگرواکولوژی، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران

3 دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران

doi
10.22034/saps.2020.12317
چکیده

اهداف: کشاورزى نقش مهمی در توسعه پایدار ایفا مى‌کند. تخصیصبهینهکاربری‌ها ودستیابیبهتوسعهپایداریکیاز اهدافاصلیبرنامه‌ریزان بخش کشاورزی است. هدف از این مطالعه تحلیل مطلوبیت سرزمین برای کاربری‌های کشاورزی براساس معیارهای اکولوژیک با تلفیق تکنیک­ها و تکنولوژی­های نوین است.   مواد و روش­ها: ‌معیارهای اکولوژیک موثر بر کاربری‌های کشاورزی با بررسی منابع و نظر متخصصان، انتخاب شدند. نقشه­های زیر­معیارها با روش‌های مختلف و با کمک سامانه اطلاعات جغرافیایی تهیه شدند. برای وزن‌دهی به معیارها و زیر­معیارها از مقایسه زوجی در قالب فرایند تحلیل سلسله مراتبی استفاده شد. ترکیب نقشه‌ها جهت ارزیابی تناسب با روش ترکیب خطی-وزنی صورت گرفت.   یافته­ها: نتایج نشان می‌دهد که مهم­ترین معیارها برای ارزیابی تناسب اکولوژیک منطقه برای کاربری­های کشاورزی به­ترتیب بارندگی، دما، دبی آب و شیب می­باشند. همچنین یافته­ها نشان می­دهد که بیشتر سطح منطقه (65%) در طبقه مناسب برای کاربری­های کشاورزی قرار دارد اما نقشه تناسب و کاربری‌ فعلی فقط در 71% از سطح منطقه تطابق دارند.   نتیجه­گیری: این مطالعه بر تلفیق سامانه اطلاعات مکانی، تحلیل سلسله مراتبی، ترکیب خطی-وزنی و سنجش از دور به­عنوان چهارچوب و روشی کارآمد در ارزیابی چندمعیاره تناسب اراضی برای کاربری­های کشاورزی در راستای توسعه پایدار تاکید می­کند و یک راهنمای منطقه­ای مهم و مفید جهت شناسایی مناطق مناسب برای توسعه، برنامه­ریزی و مدیریت کاربری­های کشاورزی می­باشد.