بررسی کارایی مصرف آب، بهرهوری انرژی، اقتصادی و عملکرد سیستمهای مختلف کشت گندم- ذرت در شمال خوزستان
نویسندگان
1 مکانیزاسیون کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
2 گروه ماشینهای کشاورزی و مکانیزاسیون، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
3 گروه ماشینهای کشاورزی و مکانیزاسیون، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
4 گروه ماشینهای کشاورزی و مکانیزاسیون، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
doi
10.22034/saps.2020.12318چکیده
اهداف: در این مطالعه تأثیر مدیریت بقایا، روشهای آبیاری، خاکورزی و الگوی کاشت در سیستمهای کشت روی برخی از جنبههای مهم تناوب رایج گندم-ذرت در استان خوزستان بررسی گردید. مواد و روش ها: آزمایش به صورت استریپ بلوک اسپلیت فاکتوریل در قالب بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار انجام گردید. کرتهای اصلی این طرح به مدیریت بقایا، کرتهای فرعی به روشهای آبیاری و در کرتهای فرعی فرعی، خاکورزی و الگوی کاشت به صورت فاکتوریل اختصاص یافت. یافتهها: حفظ کامل بقایا در دو روش آبباری غرقابی و بارانی طور متوسط باعث افزایش 4/0 و 18/0 کیلوگرم دانه بر متر مکعب آب مصرفی نسبت به تیمارهای بدون بقایا بود. در سیستمهای دارای کشت حفاظتی با بقایای کامل کمخاکورزی و بیخاکورزی، عملکرد تغییرات معنیداری نسب به سیستمهای متداول نداشت اما باعث ارتقاء کارایی مصرف آب، بهرهوری انرژِی و اقتصادی شد. بالاترین نسبت سود به هزینه در سیستم وجود کامل بقایا- آبیاری قطرهای-خاکورزی متداول-کشت روی پشته با نسبت 72/1 رخ داد. کمترین انرژی ورودی مربوط به سیستم وجود کامل بقایا- آبیاری قطرهای- بیخاکورزی-کشت روی پشته با 76635 مگاژول برهکتار در بود در عین حال بالاترین بهرهوری انرژی را با 210/0 کیلوگرم برمگاژول دارا بود، همچنین در این سیستم حفاطتی نسبت سود به هزینه 62/1 بهدست آمد. نتیجه گیری: حرکت به سمت اتخاذ روشهای کشاورزی حفاطتی از جمله حفظ بقایا، کاهش خاکورزی، کشت روی پشتههای دائم و استفاده از روشهای آبیاری با راندمان بالا، تولید پایدار را به دنبال دارد. با توجه نتایج این پژوهش ضمن تایید کارآمدی، به کارگیری سیستمهای کشت حفاظتی توصیه میگردد.