فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف : اطلاع از سطح بحرانی آهن در خاک و پاسخ‌های گیاه به مصرف آن می‌تواند کمک مؤثری در توصیه بهینه کود آهن باشد. ذرت مصارف زیادی در تغذیه انسان، طیور و دام، صنایع داروسازی، تولید نشاسته، الکل، روغن و غیره دارد. در ایران به دلیل آهکی بودن خاک‌ها، کمبود مواد آلی خاک‌ها، حلالیت کم آهن در pH قلیایی، وجود یون‌های کربنات و بی‌کربنات در آب‌های آبیاری و مصرف بالای کود فسفر، کمبود آهن در اغلب مزارع و باغ‌ها عمومیت دارد. هدف از این تحقیق بررسی تأثیر کود EDDHA بر شاخص‌های رشد گیاه ذرت و تعیین سطح بحرانی آهن قابل‌جذب ذرت با عصاره‌گیرهای DTPA و AB-DTPA توسط روش‌های رایج در خاک‎های استان آذربایجان شرقی بود.مواد و روش‌ها : در تحقیقی که در سال 1392 انجام شد ، سطح بحرانی آهن قابل‌جذب گیاه ذرت (Zea mays L.) در 21 نمونه خاک که از مناطق مختلف استان آذربایجان شرقی جمع‌آوری شده بود، تعیین گردید. آزمایش در شرایط گلخانه‌ای به‎صورت فاکتوریل و بر پایه طرح بلوک‎های کامل تصادفی با کشت گیاه ذرت در دو سطح کودی (صفر و 10 میلی‌گرم بر کیلوگرم از منبع EDDHA) با سه تکرار در گلدان‌های حاوی 4 کیلوگرم خاک هواخشک انجام شد. پس از 60 روز رشد، شاخساره و ریشه ذرت برداشت شد. آهن قابل جذب خاکهای مورد استفاده توسط دو روش DTPA و AB-DTPA استخراج و توسط دستگاه جذب اتمی اندازه گیری گردید.یافته ها : نتایج نشان داد که نوع خاک و سطوح آهن مصرفی بر شاخص‌های رشد ذرت تأثیر معنی‌داری(P<0.05) داشتند، در حالی که اثر متقابل کود و خاک معنی‌دار نبود. سطح بحرانی آهن قابل‌جذب گیاه ذرت در خاک‌های مورد مطالعه به روش DTPA برای دستیابی به 90 درصد عملکرد نسبی با استفاده از روش‌های ترتیب ستونی پاسخ گیاه، تصویری کیت-نلسون، آماری کیت-نلسون و میچرلیخ-بری به‌ترتیب 08/10، 5، 4/11 و 44/7 و با روش AB-DTPA به‌ترتیب 19/6، 4/4، 8/9 و 53/4 میلی‌گرم بر کیلوگرم تعیین شد. همچنین سطح بحرانی آهن قابل‌جذب گیاه ذرت در خاک‌های مورد مطالعه برای دستیابی به 90 درصد غلظت نسبی آهن فعال شاخساره با استفاده از روش تصویری کیت-نلسون به روش DTPA و AB-DTPA به‌ترتیب 8/6 و 8/4 میلی‌گرم بر کیلوگرم بود. میانگین ضرایب C1 و C2 معادله میچرلیخ-بری[Log (A-Ry) = log A – (C1 b + C2 x)] برای روش DTPA به‌طور میانگین به‌ترتیب 1344/0 و 0356/0 و برای روش AB-DTPA به‌ترتیب 2207/0 و 0556/0 کیلوگرم خاک بر میلی‌گرم آهن بود. نتیجه گیری: در این تحقیق روش آماری کیت-نلسون به‌دلیل ضرایب تبیین بسیار پایین ناموفق بود. همچنین به‌دلیل کم بودن سطح کودی ضریب C2 معادله میچرلیخ-بری اکثراً منفی به‌دست آمد. سطح بحرانی آهن از طریق میانگین‌گیری با استفاده از روش‌های DTPA و AB-DTPA برای ذرت در این مناطق به‌ترتیب 33/7 و 98/4 میلی‌گرم بر کیلوگرم پیشنهاد می‌شود.