فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده اهداف:  بررسی اثر ماشک گل‌خوشه‌ای (Vicia villosa Roth.) بر کنترل علف‌های هرز، عملکرد، اجزای عملکرد و اسانس گشنیز (Coriandrum sativum L.) در کشت مخلوط از اهداف مهم این پژوهش بودند.   موادوروش‌ها:آزمایش به‌صورت اسپیلت پلات بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی در سال 1397 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مشگین­شهر اجرا شد. اثر علف‌های هرز به‌عنوان عامل اصلی در دو سطح کنترل علف‌های هرز و عدم کنترل علف‌های هرز و الگوهای مختلف کاشت در 7 سطح کشت خالص گشنیز، کشت خالص ماشک گل‌خوشه‌ای، کشت مخلوط گشنیز و ماشک گل‌خوشه‌ای (1:1) با فاصله­های مختلف بوته‌ها روی ردیف‌های ماشک گل‌خوشه‌ای شامل: 5 (A)، 5/7 (B)، 10 (C)، 5/12 (D) و 15 (E) سانتی‌متر به‌عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شد.   یافته‌ها: بیشترین تعداد ساقه‌های فرعی و درصد اسانس (29/0 درصد) در مخلوط E، تعداد چتر دربوته در همه تیمارهای مخلوط، تعداد دانه در چتر در تیمارهای C و D به‌دست آمد. بیشترین عملکرد بیولوژیکی (3013 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد دانه (2/689 کیلوگرم در هکتار) در کشت‌های خالص با کنترل علف‌هرز و بیشترین عملکرد اسانس در کشت خالص (85/1 کیلوگرم در هکتار) و کشت مخلوط گشنیز و ماشک گل خوشه­ای با فاصله کشت 15 سانتی‌متر (86/1 کیلوگرم در هکتار) در شرایط کنترل علف‌های ‌هرز به­دست آمد. کمترین زیست توده علف‌های هرز (5/151 گرم در مترمربع) در کشت مخلوط با فاصله کاشت 5 سانتی­متری ماشک گل­خوشه­ای بدون تفاوت معنی‌دار با فاصله­های کاشت 5/7 و 10 سانتی­متری ماشک گل­خوشه­ای ثبت شد. نسبت برابری زمین (LER) بر اساس عملکرد بیولوژیکی در همه تیمارهای مخلوط بزرگتر از یک بود و بیانگر برتری کشت مخلوط نسبت به تک کشتی هر یک از دو گیاه در تیمارهای مورد بررسی بود.   نتیجه‌گیری: به‌طور کلی، برای دستیابی به عملکرد بیشتر اسانس گشنیز در کشت مخلوط با ماشک گل‌خوشه‌ای، فاصله ردیف‌‌های کاشت 15 سانتی‌متر ماشک در شرایط کنترل علف هرز و فاصله کاشت 5 سانتی‌متر ماشک بدون کنترل علف هرز مناسب می‌باشند. برای کنترل بیشتر بر علف‌های هرز، فواصل کاشت 5، 5/7 و 10 سانتی‌متری ماشک گل‌خوشه‌ای در کشت مخلوط با گشنیز مؤثر خواهند بود.