فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده اهداف: در راستای اهمیت کشت مخلوط گیاهان تیره بقولات با غلات، آزمایش حاضر جهت بررسی عملکرد علوفه در کشت مخلوط ذرت علوفه‌ای (Zea mays. L) با یونجه حلزونی (Medicago scutellata) در شرایط اراک انجام گرفت. مواد و روش‌ها: این آزمایش به‌صورت کرت‌های خرد شده و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی، طی دوسال اجرا شد. آبیاری به‌عنوان کرت اصلی در سطوح50، 75 و 100 درصد نیاز آبی ذرت و الگوهای کشت مخلوط ذرت و یونجه ‌به‌‌عنوان کرت فرعی به‌صورت کشت خالص ذرت با وجین و بدون وجین علف‌های‌هرز، کشت 100 درصد ذرت توأم با حالت­های 50، 75 و 100 درصد یونجه‌ بدون وجین علف‌های‌هرز، کشت خالص یونجه‌ با وجین و بدون وجین علف‌های هرز در نظر گرفته شد. یافته‌ها: بر اساس نتایج بیشترین وزن علوفه تر و خشک (به‌ترتیب 67 و 94/14 تن در هکتار) در کشت 100 ذرت+100 یونجه‌ در تیمار 100 درصد نیاز آبی و در سال اول حاصل شد که علاوه بر استفاده مؤثر از زمین (نسبت برابری 45/1)، افزایش 83/5 و 02/5 درصدی علوفه تر و خشک را در پی داشت. در بخش کیفی با کاهش سهم یونجه، میزان پروتئین 91/10 درصد کاهش و میزان الیاف خام 63/29 درصد افزایش یافت. بیشترین مقدار الیاف قابل حل در محلول‌های اسیدی و خنثی (به‌ترتیب 46/46 و 78/69 درصد) در تیمار ذرت با وجین؛ بیشترین میزان خاکستر خام (72/11 درصد) در تیمار ذرت خالص بدون وجین و حداکثر ماده قابل هضم (63/36 درصد) در یونجه خالص بدون وجین،100 درصد نیاز آبی و سال دوم ثبت گردید. در کشت خالص ذرت با وجین و تیمارهای 75 و 100 درصد نیاز آبی، علوفه تر نسبت به تیمار 50 درصد نیاز آبی به‌ترتیب 62/1 و 55/2 برابر افزایش یافت. این میزان افزایش برای کشت خالص یونجه با وجین به‌ترتیب 82/1 و 76/2 بود. نتیجه‌گیری: به­طور کلی و بر اساس نتایج این پژوهش کشت مخلوط ذرت (نیاز آبی بالا) با یونجه یکساله (نیاز آبی کم)، بهبود کمیّت و کیفیّت علوفه، بهینه‌سازی مصرف آب و کنترل علف‌های هرز را در پی دارد.