مدیریت بهینه کشت محصولات زراعی دشت فیروزآباد در راستای پایداری منابع آب و خاک با استفاده از الگوی برنامهریزی فازی
نویسندگان
1 اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
چکیده
چکیده اهداف: منابع آب و خاک ازمهمترین منابع کشاورزی هستند که حفاظت از آنها از اهمیت ویژهای برخوردار میباشد. در این پژوهش تلاش شده است با اهداف چندگانه، الگوی کشت همسو با کشاورزی پایدار برای دشت فیروزآباد تعیین گردد. هدف اقتصادی این پژوهش حداکثرسازی سود و اهداف زیستمحیطی شامل کاهش آب مصرفی، کودشیمیایی و آفتکشها در نظر گرفته شد. مواد و روش ها: با توجه به این که نبود قطعیت جزء جدایی ناپذیر تصمیم گیری در بخش کشاورزی به شمار میآید، لذا این نااطمینایی با الگوی فازی در این تحقیق تعدیل شد. شرایط کم آبیاری و تنش آبی و همچنین اتخاذ سیستم آبیاری مناسب با متغیرهای متفاوت تصمیم وارد مدل شدند و با در نظرگرفتن حد بالا و پایین اهداف به شکل فازی و نه اعداد قطعی شرایط واقعی دشت فیروزآباد در سال نرمال و کم آبی مدلسازی شد. یافتهها: الگوی بهینه کشت با استفاده ازبرنامهریزی فازی برای سالهای دارای شرایط نرمال و کمآبی ارائه گردید. بگونهای که درجه عضویت هر سه هدف تقریباً به یک میزان ایجاد رضایتمندی را نشان دادند. الگوهای کشت ارائه شده در شرایط کم آبی شامل گندم 25، گندم 49، جو 44، ذرت 3، چغندرقند 48 و برنج میباشد و همین محصولات با سطوح مختلف کمآبیاری در سال نرمال پیشنهاد شد. نتایج حاکی از آن است که الگوی ارائه شده با میانگین ده ساله دشت فیروزآباد تفاوت آشکاری ندارند و محصولات انتخابی بر اساس سیستم های مختلف آبیاری و تنش آبی انتخاب شدند. نتیجه گیری: جهت همسویی با کشاورزی پایدار و حفاظت از منابع آب و خاک، لزوماً نیازی به تغییر الگوی کشت منطقه نخواهد بود و با انتخاب نوع سیستم آبیاری مناسب، زمان آبیاری و تغییر سهم سطوح زیرکشت دشت به محصولاتی متناسب با الگوی ارائه شده توسط مدل فازی میتوان به کشاورزی پایدار دست یافت.
