ارزیابی میانگین‌گیری متحرک بر مطالعات سازگاری زیتون(Olea europaea L.)

نویسندگان

1 گروه ژنتیک و به‌نژادی‌گیاهی، دانشکده‌ی کشاورزی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

2 گروه ژنتیک و به‌نژادی‌گیاهی، دانشکده‌ی کشاورزی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

3 پژوهشکده میوه‌های معتدله و سردسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

doi
چکیده

چکیده اهداف: این تحقیق به‌منظور بررسی تاثیر میانگین‌گیری متحرک، از عملکرد زیتون، حذف اثر سال‌آوری و خالص‌سازی داده‌ها جهت مطالعه‌ی سازگاری برخی ژنوتیپ‌های زیتون انجام شده است.   مواد و روش‌ها: جهت دستیابی به اهداف، از 100 ژنوتیپ و رقم طی 6 سال باغی، از سال1391تا 1396، کاشته شده در ایستگاه تحقیقاتی طارم  استان زنجان استفاده شده است. این آزمایش بر اساس طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. پس از جمع‌آوری داده‌های عملکرد بر اساس کیلوگرم/درخت، به منظور تصحیح داده‌ها به وسیله روش میانگین‌گیری متحرک و حذف اختلال ناشی از اثر ژنوتیپی سال‌آوری، به ترتیب تجزیه و تحلیل داده‌ها بر اساس داده‌های اصلی و تصحیح شده، انجام شد.   یافته‌ها: نتایج نشان دادند، که سهم جزء محیطی واریانس کل برای داده‌های تصحیح شده از74/35 درصد به 61/19 درصد کاهش یافته است. همچنین مقدار جزء وراثت‌پذیر از 02/15 به 51/38 درصد افزایش یافته است. آزمون –t استیودنت جفت شده روی جفت سال‌های متناظر وجود اختلاف قابل ملاحظه‌ی بین میانگین داده‌های اصلی و تصحیح شده را تایید نمود. با استفاده از ضریب تغییرات ژنوتیپی و میانگین عملکرد مشخص گردید که حداقل دو ژنوتیپ ‘KHBA’ و ‘NO7’  و رقم مانزانیا مشمول تغییر وضعیت سازگاری برای دو نوع داده می‌باشند. همچنین با توجه به هشت پارامتر سازگاری محاسبه شده‌ی دیگر، در غالب حالات جایگاه ژنوتیپ‌ها با تغییر رتبه همراه بوده است.   نتیجه‌گیری: در نهایت مشخص شد، دخالت دادن یا حذف اثر درونی سال‌آوری می‌تواند به طرز چشمگیری در انتخاب ژنوتیپ سازگار موثر باشد. با توجه به اهمیت حذف اثرات سال آوری در دوره مطالعه، نیاز است تا محاسبات سازگاری برای مواد ژنتیکی آزمایشی، برروی داده‌های تصحیح شده اعمال گردد تا حقیقت پتانسیل ژنتیکی ژنوتیپ‌ها برای نِمود سازگاری واقعی و وراثت‌پذیر مشخص گردد