اثر تنش خشکی و تلقیح قارچهای میکوریزا و باکتری سودوموناس بر برخی ویژگیهای مورفو-فیزیولوژیک چایترش Hibiscus sabdariffa L.
نویسندگان
1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 گروه زراعت و اصلاح نباتات ، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
چکیده
چکیده اهداف: ﺧﺸﻜﻲ ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﺗﻨﺶﻫﺎی ﻣﺤﻴﻄـﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ رﺷـﺪ و ﺗﻮﻟﻴﺪات ﮔﻴﺎﻫﻲ را ﺑﻴﺶ از ﺳﺎﻳﺮ ﺗﻨﺶﻫﺎی زﻳﺴﺘﻲ و ﻏﻴﺮزﻳﺴﺘﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲدﻫﺪ. بررسی نقش همزیستی میکوریزایی و باکتری محرک رشد سودوموناس در افزایش مقاومت به خشکی گیاه دارویی چای ترش از اهداف این پژوهش میباشد. مواد و روشها: آزمایش به صورت فاکتوریل درﻗﺎﻟﺐ ﻃﺮح ﮐﺎﻣﻞ ﺗﺼﺎدﻓﯽ، با سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1395 به اجرا درآمد. تیمارهای مورد آزمایش شامل سطوح خشکی در چهار سطح، اعمال تنش خشکی در شروع گلدهی،50 درصد گلدهی، 100درصد گلدهی و بدون اعمال تنش، دو گونه قارچ میکوریزا (Glomus mosseae وGlomus intraradices) به علاوه شاهد بدون تلقیح و باکتری ریزوسفری محرک رشد سودوموناس (Pseudomonas p-169) بهعلاوه شاهد بدون تلقیح در نظر گرفته شدند. یافتهها: نتایج نشان داد که با اعمال تنش رطوبتی خصوصیات رشدی گیاه دارویی چای ترش نظیر ارتفاع ، تعداد غوزه در بوته، هدایت روزنهای، وزن خشک کاسبرگ، وزن خشک بذر، وزن خشک و حجم ریشه، وزن هزاردانه و کلروفیل برگ به طور معنیداری کاهش یافت. کاربرد قارچهای میکوریزا و باکتری محرک رشد سودوموناس در شرایط تنش خشکی سبب افزایش محتوای نسبی آب گردید که بیشترین این مقدار (37/64 درصد) از تیمارتلقیح شده با قارچ حاصل شد که نسبت به شرایط عدم تلقیح حدود 32 درصد افزایش نشان داد. در پاسخ به تنش خشکی فرآیندهای تنظیم اسمزی در گیاه چای ترش فراهم شد و در شرایط تنش، میزان پرولین (84/7 میلی گرم بر گرم) وآنزیم آنتیاکسیدانت پلیفنلاکسیداز (56/1 میکروگرم بر گرم) نسبت به شرایط آبیاری کامل به طور معنیداری افزایش یافت. نتیجهگیری: کاربرد قارچهای میکوریزا و باکتری محرک رشد سودوموناس سبب تعدیل اثرات منفی تنش خشکی گردید. کودهای زیستی از طریق افزایش رشد و افزایش معنیدار فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانت باعث افزایش مقاومت به تنش خشکی شدند.