بررسی امکان کاهش دٌز علف‌کش بروموکسینیل+توفوردی و کود نیتروژن در زراعت گندم (Triticum aestivum L.) در شرایط رقابت با علف هرز پنیرک (Malva sp.)

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، باوی، ملاثانی، خوزستان، ایران

2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، باوی، ملاثانی، خوزستان، ایران

3 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، باوی، ملاثانی، خوزستان، ایران

doi
چکیده

چکیده اهداف: توانایی رقابتی علف‌هرز از بخش‌های کلیدی توصیف اثرات متقابل گیاهان زراعی با علف‌هرز و پیش‌بینی افت عملکرد گیاه زراعی در سیستم‌های کشاورزی پایدار می‌باشد. این پژوهش با هدف کمی‌سازی برهمکنش دز علف‌کش بروموکسینیل+ تو،فور-دی و کود نیتروژن بر رقابت بین گندم و علف‌هرز پنیرک اجرا شد.   مواد و روش‌ها: آزمایش مزرعه‌ای به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار، در پاییز سال 1395 در مزرعه پژوهشی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل سطوح مختلف نیتروژن (صفر، 75، 150، 225 و 300 کیلوگرم در هکتار کود اوره) به عنوان کرت‌های اصلی و دُزهای کاهش یافته علف‌کش بروموکسینیل+ تو،فور-دی ]صفر، 25/0، 5/0، 75/0 و 1 نسبت از دز توصیه شده (5/1 لیتر در هکتار)[ به عنوان کرت فرعی در نظر گرفته شد.   یافته‌ها: نتایج نشان داد که زیست‌توده گندم در شرایط مصرف مقادیر بیشتر کود نیتروژن و دُزهای بالاتر بروموکسینیل+ تو،فو‌ر-‌دی‌ در حداکثر و در شرایط مصرف مقادیر کم کود نیتروژن و عدم مصرف علف‌کش در حداقل بود. دستیابی به زیست‌توده‌ گندم در حدود 600 گرم در متر مربع با کاربرد 130 کیلوگرم کود نیتروژن در هکتار به همراه 100 درصد دز توصیه شده علف‌کش یا کاربرد 220 کیلوگرم کود نیتروژن در هکتار و 50 درصد دُز توصیه شده علف‌کش و یا کاربرد 300 کیلوگرم کود نیتروژن در هکتار با 55 درصد دز توصیه شده علف‌کش مقدور شد.حداکثر زیست‌توده پنیرک (50/437 گرم در متر مربع) در رقابت با گندم در شرایط بدون کاربرد علف‌کش و مصرف 300 کیلوگرم کود اوره در هکتار به دست آمد.توان رقابتی پنیرک ( ) با افزایش مصرف کود نیتروژن افزایش و با مصرف 150 کیلوگرم اوره در هکتار به حداکثر رسید و مصرف کود بیشتر از این حد باعث کاهش توان رقابتی پنیرک شد.   نتیجه گیری: در پژوهش حاضر، زیست توده گندم در رقابت با پنیرک به طور معنی‌داری کاهش یافت که این کاهش در تیمار عدم مصرف علف‌کش چشمگیرتر بود. بنابراین، افزایش مصرف اوره بدون مهار پنیرک باعث کاهش معنی‌دار زیست توده گندم خواهد شد.