فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده اهداف: سیستان یکی از مناطق مهم تولید کننده گندم کشور است، با این‌حال در طول سال‌های گذشته در بسیاری از مناطق تولید گندم با سبزیجاتی نظیر پیاز و سیر جایگزین شده است.   مواد و  روش‌ها: برای تحلیل دلایل این تغییر، بهره‌وری و پایداری تولید نظام‌های گندم، پیاز و سیر با استفاده از تکنیک‌های امرژی و اقتصادی در سال‌های 1397 و 1398 ارزیابی شد. به منظور یکسانی شرایط، اطلاعات مورد نیاز برای این مطالعه از دو روستای کریم کشته و صفرزائی زابل جمع‌آوری شدند.   یافته‌ها: کل امرژی حمایت کننده نظام‌های تولید گندم، پیاز و سیر به‌ترتیب 1016×45/2، 1016×12/3 و 1016×73/4 ام‌ژول خورشیدی در هکتار بود. منابع غیر رایگان به ترتیب 9/55، 4/53 و 4/65 درصد از کل امرژی ورودی نظام‌های تولید گندم، پیاز و سیر را به خود اختصاص دادند. سهم زیاد نهاده‌های غیر رایگان که معمولا از خارج نظام وارد می‌شود نشان می‌دهد که هر سه نظام مورد مطالعه، نظام‌هایی باز می‌باشند که به شدت تحت تاثیر ورودی‌های خریداری شده قرار می‌گیرند. ترکیب نهاده‌های امرژی برای سه نظام تا حد زیادی با هم تفاوت داشت. نسبت عملکرد امرژی برای نظام‌های تولید گندم، پیاز و سیر به ترتیب 27/1، 15/1 و 90/1 بود. این مقادیر پایین نشان داد که در بسیاری از فرآیندهای این نظام‌ها از نهاده‌های محلی رایگان بهره برداری می‌شود. نسبت بار زیست محیطی تولید سیر نسبت به گندم و پیاز بالا‌تر بود، بنابراین شاخص پایداری محیطی آن بالاتر از گندم و پیاز بود. تحلیل‌های اقتصادی نشان داد، نسبت سود به هزینه و سود خالص در سیر نسبت به پیاز و گندم بالاتر بود.   نتیجه‌گیری: به عنوان یک نتیجه کلی، این تحلیل‌ها نشان داد که عملکرد محیط زیستی بهتر یک نظام تولیدی با عملکرد اقتصادی بدتر آن همراه است.