فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهاهداف: معرفی ارقام پرمحصول و پایدار از نظر عملکرد و اجزای عملکرد دانه برای شرایط آب و هوایی مختلف از اهداف مهم این پژوهش می­باشد. مواد و روش­ها: به منظور بررسی پایداری عملکرد و اجزای عملکرد، 20 ژنوتیپ گندم نان بهاره در پنج محیط مختلف با دو تکرار در  قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سال­های زراعی 1393-1390 به­ مدت سه سال در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز و میانه مورد مطالعه قرار گرفتند. یافته­ها: با توجه به معنی­دار بودن اثرمتقابل ژنوتیپ × محیط، تجزیه پایداری برای عملکرد و اجزای عملکرد به روش­ (Additive Main effects and Multiplicative Interaction) AMMI انجام گرفت. بررسی پایداری با استفاده از روش AMMI  نشان داد از نظر وزن هزاردانه ژنوتیپ­ N-75-4 و در رده­های بعدی شماره­های N-75-5، N-75-17 و  N-75-1 به عنوان ژنوتیپ­های پایدار محسوب می­شوند. در تعداد دانه سنبله، ژنوتیپ­های شماره N-75-6 و N-75-4 و در رده­های بعدی N-75-1، N-75-9 و  N-75-14 به عنوان ژنوتیپ­های پایدار محسوب می­شوند. از نظر تعداد سنبله در مترمربع، ژنوتیپ­های شماره N-75-6 و N-75-16 و در رده بعدی شماره­های N-75-1 و N-75-5  به عنوان ژنوتیپ­های پایدار محسوب می­شوند. در عملکرد دانه، ژنوتیپ­های شماره N-75-6  و در رده بعدی  N-75-5، N-75-1 و  N-75-17 به عنوان ژنوتیپ­های پایدار محسوب شدند. نتیجه­گیری: براساس نتایج حاصله از پایداری AMMI، ژنوتیپ­­های N-75-1 (Tajan)،N-75-5 (Yang87-158) و N-75-6 (Rayan 89) از نظر عملکرد دانه و اجزای عملکرد با 623/5، 475/6 و 083/4 تن در هکتار پایدار محسوب شده و با داشتن عملکرد بیشتر از میانگین کل، قابل توصیه جهت استفاده در برنامه­های به­نژادی گندم به عنوان یکی از والدین پرمحصول و پایدار در برنامه تلاقی­ها و یا معرفی به زراعین منطقه جهت کشت بهاره در مناطق سرد استان آذربایجان شرقی  و استان­های همجوار با اقلیم مشابه می­باشد.