فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کشت گیاهان دارویی و معطر همانند شوید از دیرباز دارای جایگاه ویژه‌ای بوده است. از طرفی، سیستم ‌های کشاورزی اکولوژیک و کم‌نهاده می‌توانند باعث توسعه کشاورزی پایدار و حفظ سلامت محیط‌زیست گردند. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی عملکرد شوید در شرایط گلخانه‌ای با استفاده از چندین گونه از قارچ‌های میکوریز و تریکودرما و نیز مقایسه برخی خصوصیات مورفولوژیک و اجزای عملکرد دانه این گیاه انجام شد. به همین منظور، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در گلخانه گروه باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز اجرا شد. برای انجام این آزمایش، ریشه دو گونه شوید محلی تبریز و رقم لانگ ایلند ماموت با مایه تلقیح تهیه شده از جدایه‌های دو گونه قارچ تریکودرما Trichoderma harzianum Na-1ac) و(T. longibrachiatum BZ4-4 و دو گونه قارچ میکوریز Glomus intraradices) و(G. versiforme  تیمار شد. نتایج به‌دست آمده از این تحقیق نشان داد که اثر قارچ بر وزن تر و خشک ساقه، وزن تر و خشک ریشه، شاخص کلروفیل، و درصد کلونیزاسیون معنی‌دار بود. همچنین اثرات رقم و قارچ بر ارتفاع گیاه، تعداد چترک در چتر، عملکرد دانه در تک بوته، و تعداد شاخه فرعی در تک بوته به صورت معنی‌دار باعث افزایش این شاخصه‌ها شد. اثرات متقابل رقم × قارچ نیز بر تعداد شاخه فرعی در تک بوته و عملکرد دانه در تک بوته معنی‌دار بود و باعث افزایش آنها گردید. همچنین نتایج مقایسه میانگین بین دو گونه قارچ میکوریز نشان داد که درصد کلونیزاسیون قارچ G.intraradices بطور معنی‌دار بیشتر از درصد کلونیزاسیون در قارچ G. versiforme  بود. حالت اندوفیتی قارچ تریکودرما و پیشرفت قارچ در بافت‌های مختلف گیاه، فقط در بخش ریشه گیاه شوید مشاهده شد. همچنین نتایج مقایسه دو جنس قارچ در مورد بیشتر صفات نشان دهنده اختلاف معنی‌دار بین آنها بود و قارچ جنس Trichoderma از نظر بیشتر صفات اندازه گیری شده برتر از جنس Glomus بود. در نهایت نتایج مشخص کرد که استفاده از قارچ های تریکودرما و میکوریز در مقاسیه با شاهد می‌تواند ابزار موثری برای افزایش صفات رشدی باشد، و کاربرد قارچ تریکودرما به شکل موثرتری به عنوان یک روش طبیعی جهت بهبود رشد در گیاه شوید را ارایه نماید.