تعیین الگوی بهینه‌ی‌ کشت محصولات زراعی با تأکید بر استفاده مناسب از نهاده‌های مختل‌کننده‌ی کشاورزی پایدار: کاربرد روش برنامه‌ریزی خطی کسری چندهدفه‌ی استوار

نویسندگان

1 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

2 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، مازندران، ایران

3 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

doi
چکیده

        یکی از چالش­های موجود در توسعه‌ی کشاورزی پایدار، مصرف بیش از حد و غیربهینه‌ی نهاده­های مختل­کننده‌ی  کشاورزی پایدار است. هدف از انجام این مطالعه، بهینه‌سازی الگوی کشت محصولات زراعی در اراضی پایاب شبکه آبیاری و زهکشی میان‌آب شوشتر با تأکید بر کاهش استفاده از نهاده‌های کود و سموم شیمیایی می‌باشد. بدین منظور، از روش برنامه‌ریزی خطی کسری چندهدفه بدون در نظر گرفتن مسئله‌ی عدم حتمیت (سناریوی 1) و با درنظرگرفتن شرایط عدم حتمیت از طریق بهینه­سازی استوار (سناریوی 2) استفاده گردید. داده‌های مطالعه از سازمان جهاد کشاورزی، سازمان آب و برق خوزستان و شرکت بهره­برداری از شبکه‌های آبیاری کارون بزرگ در سال زراعی 97-1396 جمع آوری گردید.  یافته‌ها نشان داد که در سناریوی 2، میزان مصرف کود شیمیایی، سموم دفع آفات، سطح زیرکشت و میزان مصرف آب آبیاری به ترتیب به میزان 17، 15، 8 و 1/1 درصد کاهش  یافت. همچنین مشخص شد که با افزایش میزان محافظت سیستم در مقابل عدم حتمیت،  مصرف کود و سموم شیمیایی افزایش می‌یابد. لذا، الگوی بهینه‌ی کشت حاصل از مدل برنامه­ریزی خطی کسری چند هدفه استوار به کشاورزان توصیه ‌می‌شود.