کودهای زیستی در کشاورزی پایدار: نگاهی به تحقیقات کودهای زیستی در ایران

نویسندگان

1 بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

2 اکوفیزیولوژی علف هرز، گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

      بیش از یک قرن از ظهور کودهای زیستی در عرصه صنعت و کشاورزی دنیا می‌گذرد و افزون بر یک دهه از تولید آنها در کشور ایران سپری شده است. کودهای زیستی در کشاورزی پایدار و ارگانیک جایگاه مهمی دارند. براین اساس در این نوشتار سعی شده است تا با نگاهی بر تاریخچه کودهای زیستی و معرفی نمونه‌های متنوع آنها، مروری بر مکانیسم اثر آنها داشته باشیم و جایگاه و وضعیت آنها را در کشور بررسی کنیم. با این توضیح در این مقاله اشاره‌ای به کودهای زیستی نیتروژنی اعم از باکتری­های ریزوبیوم، ازتوباکترها، آزوسپیریلوم‌ها خواهد شد، سپس کودهای فسفاتی و حل‌کنندگان فسفات و سایر باکتریهای محرک رشد گیاه اعم از تولیدکنندگان هورمون‌های رشد، مولدان سایدروفور و باکتری­های آزادکننده پتاسیم از نظر خواهند گذشت. توجه به قارچ­های میکوریز از دید این مقاله پنهان نمانده است. اشاره‌ای مختصر به روش جداسازی گونه‌های مهم میکروبی با پتانسیل کاربرد در کودهای زیستی در انتهای هر بخش از مقاله مورد توجه قرار گرفته است. در پایان اشاره‌ای به تحقیقات انجام یافته و   استفاده از این کودها در آزمایشات مختلف و پیامد آنها بر رشد گیاهان و خصوصیات کمی و کیفی شده است.