بایسته‌های راهبردی مواجهه با مسئله قاچاق کالا و ارز در ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

2 دانشجوی دکتری رشته علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

doi
10.22126/ipes.2023.9105.1578
چکیده

قاچاق کالا و ارز به ‎عنوان عامل مخرب اقتصاد کشور، با ایجاد انحراف در سرمایه ‎گذاری و توسعة فعالیت‎های اقتصادی، توازن و تعادل جریان اقتصادی را برهم می زند؛ بنابراین دولت‎ها می کوشند به هر ترتیب با آن مقابله نمایند؛ ولی به علت بدخیم ‎بودگی مسئلة قاچاق در ایران، اقدامات و روش‎های مختلف نتوانسته این جریان را مهار نماید. از این رو در پژوهش حاضر، ضمن مفهوم سازی و مشخص نمودن زمینه ها و نتایج حاصل از قاچاق و برشمردن اقدامات قانونی برای رویارویی با قاچاق کالا و ارز در ایران، با کاربست چارچوب مسائل بدخیم بر مبنای نظریات ریتل و وبر (که معتقدند: این موارد نه ‎تنها به استراتژی‎های جایگزین، بلکه به روش‎های جایگزین برای مشاهده و توانمندسازی نیز نیاز دارند) و بهره گیری از روش توصیفی - تحلیلی و گردآوری منابع کتابخانه ای، اسنادی و منابع آماری، به دنبال پاسخ به این پرسش خواهیم بود که وضعیت کنونی در ایران چه الگویی را برای رویارویی با مسئلة قاچاق کالا و ارز ضروری می ‎نماید؟ آمارها نشان می ‎دهد، باوجود قانون مبارزه با قاچاق، تأسیس ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز و توجه جدی نهادهای اجرایی، انتظامی و قضایی، ولی به‎دلیل تنوع و پیچیدگی در شیوه‎ها و روش‎های قاچاقچیان، میانگین قاچاق کالا و ارز تاکنون افزایشی بوده که از پیامدهای آن جایگاه نامناسب ایران در جدول رتبه بندی شاخص ادراک از فساد سازمان شفافیت بین الملل است؛ بنابراین ازنظر این نویسندگان، با کاربست راهبرد همکارانه و مشارکتی و استفاده از دیپلماسی اقتصادی برای افزایش ذی نفعان داخلی و خارجی و تلاش برای هم‎سو نمودن قوانین داخلی با قوانین تجارت بین الملل می ‎توان به بهبود وضعیت کمک نمود