مقایسه ی شاخص های مختلف تکامل خاک در برش طولی کرمان- بافت

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان

3 عضو هیأت علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان

4 عضو هیأت علمی دانشگاه فردوسی مشهد

doi
چکیده

پژوهشگران علوم خاک، به‌منظور سازمان‌دهی داده‌های خاک، معادله‌ها و شاخص‌‌های ریاضی مختلفی را ابداع نموده‌اند تا بتوانند درجه‌ی تکامل خاک را به‎صورت یک مقدار عددی بیان کنند. هدف اصلی پژوهش حاضر، مقایسه‌ی شاخص‌های مختلف تکامل خاک (شامل اشکال و نسبت‌های آهن، پذیرفتاری مغناطیسی، شاخص‌های رنگ و شاخص هاردن اصلاح‌شده) در رابطه با خاک‌های مختلف موجود در برش طولی کرمان- بافت بود. به‌منظور انجام مطالعات صحرایی، تعداد هشت خاک‌رخ در واحدهای ژئومرفیک مختلف منطقه، حفر و تشریح شد. سپس از تمامی افق‌های ژنتیکی خاک‌رخ‌های حفر‌شده، نمونه‌برداری صورت گرفت و تجزیه‌های آزمایشگاهی لازم بر روی آن‌ها انجام شد. با توجه به اینکه در برش طولی مورد مطالعه، از سمت کرمان به ‌طرف بافت، با افزایش ارتفاع از سطح دریا، اقلیم مرطوب‌تر می‌شود و به تبع آن، شدت فرایند‌های خاک‌ساز افزایش می‌یابد؛ اشکال و نسبت‌های آهن بدون در نظر گرفتن شرایط موضعی، این روند تکاملی را به خوبی نشان دادند. با توجه به تأثیر سنگ‏ شناسی مواد مادری بر مقدار پذیرفتاری مغناطیسی مینروژنیک خاک‌ها، این ویژگی ارتباط معنی‌داری با شاخص‌های تکامل خاک نشان نداد. رابطه‌ی همبستگی بین سه شاخص رنگِ هارست، تورنت و الکساندر با انواع اشکال آهن، نشان‌ داد که شاخص هارست برای منطقه‌ی مورد مطالعه، بهتر از دو شاخص دیگر عمل نموده‌ است. به‌علاوه، شاخص هاردن اصلاح‎شده به‌دلیل یکسان نبودن ماده‌ی مادری خاک‌رخ‌ها، با روند تکاملی خاک در منطقه مطابقت نداشت.