تلفیق داده های توپوگرافی و ویژگی های خاک برای پیش بینی مکانی پارامترهای مدل منحنی انقباض خاک

نویسندگان

1 دانشکاه صنعتی اصفهان- گروه خاکشناسی

2 دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

3 اصفهان- دانشگاه صنعتی اصفهان- گروه خاکشناسی

doi
چکیده

این پژوهش به منظور بررسی تغییرات مکانی پارامترهای مدل منحنی انقباض خاک در بخشی از اراضی کوهرنگ استان چهار محال و بختیاری انجام گرفت. بدین منظور 99 نقطه در منطقه انتخاب و نمونه‌های کلوخه از لایه 10-0 سانتی‌متری برداشت و به آزمایشگاه منتقل شد. منحنی انقباض خاک با پوشش‌دادن کلوخه‌ها با رزین اکریلیکی (اندکی تراوا به بخار آب و ناتراوا به آب مایع) بر اساس قانون ارشمیدس اندازه‌گیری شد. سپس با ترسیم مقادیر نسبت پوکی (e) در برابر نسبت حجم آب (ϑ)، منحنی انقباض خاک رسم شده و مدل پنگ و هورن (2005) بر آن برازش داده شد و پارامترهای مدل شامل er، es، α، m و n برای هر نمونه خاک بهینه گردید. ساختار مکانی پارامترهای مدل به کمک شاخص موران-I تعیین گردید. مقایسه روش‌های کریجینگ معمولی (OK) و رگرسیون-کریجینگ (RK) نشان داد که در مورد تخمین مکانی پارامترهای er، es و α روش RK بر روش OK برتری داشت، ولی در مورد دو پارامتر n و m مدل RK نتوانست موفق‌تر عمل نماید. عدم موفقیت روش RK در مورد دو پارامتر n و m عمدتاً ناشی از ضریب تبیین کم روابط رگرسیونی چندمتغیره بین پارامترهای مورد بررسی با ویژگی‌های کمکی خاک و توپوگرافی می‌باشد. این پژوهش نشان داد که پارامترهای مدل انقباض خاک در منطقه مورد بررسی دارای وابستگی مکانی هستند و دانسته‌های مکانی ارائه‌شده می‌تواند در راستای نمونه‌برداری‌های بعدی جهت مدل‌سازی انقباض‌پذیری خاک‌ها، و هم‌چنین مدیریت دقیق مکانی کاربردهای مهندسی و زیرساخت‌های کشاورزی و خاک‌ورزی در سطح منطقه مورد بررسی به کار گرفته شود.