روانشناسی سیاسی رهبری سید حسن نصرالله بهمثابۀ کارگزار تمدن نوین اسلامی
نویسندگان
1 دانشیار علوم سیاسی و مطالعات انقلاب اسلامی دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد روابط بینالملل دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دانشجوی کارشناسی ارشد روابط بینالملل دانشکدۀ روابط بینالملل، وزارت امور خارجه، تهران، ایران
doi
10.22070/nic.2025.20016.1362چکیده
این پژوهش به تحلیل الگوی رهبری سید حسن نصرالله بهعنوان یک بازیگر مؤثر در فرایند تمدنسازی نوین اسلامی میپردازد و در پی آن است تا نشان دهد چگونه تعامل میان شرایط ساختاری، مکانیسمهای روانی ـ اجتماعی و قابلیتهای فردی، موجب شکلگیری رهبری مؤثر در موقعیتهای بحرانی میشود. در این راستا، پژوهش از چهارچوبی نظری و یکپارچه بهره میگیرد که شامل نظریۀ کاریزماتیک ماکس وبر در سطح کلان، نظریۀ روانشناختی پست در سطح میانی و نظریۀ شخصیت گرینستاین در سطح خرد است. یافتهها حاکی از آن است که موفقیت رهبری نصرالله حاصل تعامل پیچیدۀ سه مؤلفۀ کلیدی است: نخست، شرایط ساختاری بحرانی که زمینهساز ظهور رهبری تمدنساز میشود؛ دوم، مکانیسمهای روانی ـ اجتماعی که پیوندی عمیق میان رهبر و پیروان ایجاد میکند و سوم، قابلیتهای فردیِ استثنایی که امکان بهرهبرداری مؤثر از این شرایط را فراهم میآورد. درمجموع، این پژوهش نشان میدهد که رهبری موفق در تمدن نوین اسلامی نیازمند توازن و همافزایی میان این سه سطح تحلیلی است و رهبری کاریزماتیک میتواند ازطریق ادغام این سطوح، نقشی محوری در تحقق تمدن اسلامی ایفا کند.
