بررسی اندیشۀ تمدنی امام موسی صدر با رویکرد انتقادی از تمدن غرب

نویسندگان

1 دانشیار گروه معارف اسلامی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22070/nic.2025.19830.1352
چکیده

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های امام موسی صدر تمدن‌سازی آرمانی، صحیح و اصولی بود. هدف از نگارش این مقاله که با روش توصیفی‌تحلیلی انجام شده است، تبیین اندیشۀ تمدنی امام موسی صدر با رویکرد انتقادی او از تمدن مادی‌گرایانۀ غرب است و به این پرسش پاسخ داده شده است که ارکان اندیشۀ تمدنی امام موسی صدر چیست و او چه نقدی بر تمدن غرب داشته است؟ یافته‌ها نشان داد که محورها و ویژگی‌های اصلی در اندیشۀ تمدنی امام موسی صدر عبارت‌اند از: یک. ظرفیت بی‌بدیل و همه‌جانبۀ دین در تمدن‌سازی اعم از بُعد اخلاقی و اجتماعی و فکری؛ دو. توجه به هویت انسان و ابعاد وجودی او و حفظ کرامت انسانی به‌عنوان شاخص پیشرفت تمدنی؛ سه. تلاش برای صلح و گفت‌وگو و همزیستی مسالمت‌آمیز با فرقه‌ها و مذاهب مختلف. در مقابل برخی ویژگی‌های تمدن غرب از منظر امام موسی صدر مانند خودخواهی، مادی‌گرایی، انکار خداوند و نظام فرقه‌گرایانه و آپارتاید، به‌عنوان موانع تمدن‌سازی آرمانی معرفی شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که امام موسی صدر برای تحقق تمدن جهانی و آرمانی بر لزوم توجه به همۀ ابعاد انسانی، احترام به تنوعات دینی و فرهنگی، استفادۀ توأمان از علم و دین، احیای نقش مادری زن و مبارزه با سلطه‌گری ظالمانۀ تمدن غرب تأکید دارد.