خوانش تمدنی انسان اقتصادی از منظر سنایی غزنوی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی،واحد کاشان،دانشگاه آزاد اسلامی،کاشان،ایران.

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی،واحدکاشان،دانشگاه آزاد اسلامی،کاشان ،ایران

3 دانشیار گروه اقتصاد و مدیریت انرژی، دانشکده نفت تهران، دانشگاه صنعت نفت، تهران، ایران.

doi
10.22070/nic.2024.18737.1292
چکیده

پژوهش حاضر به دنبال مقایسه و بررسی انسان ‌اقتصادی از منظر غرب و انسان اقتصادی اسلامی (و عرفانی) تمدن‌ساز با استفاده از حدیقه‌ سنایی است. اقتصاد کلاسیک، انسان را حداکثرکننده منفعت شخصی تعریف می‌کند و ویژگی اصلی انسان را نفع طلبی می‌داند؛ درحالی‌که مبانی ارائه‌شده توسط سنایی برای الگوی انسان اقتصادی، مبتنی بر بیشینه‌سازی بهره‌مندی مادی و معنوی و آخرتی بوده و حرص و زیاده‌خواهی را مانعی برای تعالی انسان معرفی می‌کند. درواقع انسان‌اقتصادی‌ ازنظر سنایی مبتنی بر ارزش‌ها و هنجارها بوده و تنها در این صورت می‌تواند تمدن اسلامی را شکل دهد. او علاقه انسان به حرص و طمع را مانع توزیع مطلوب مال و ثروت می‌داند. سنایی اعتقاد دارد که به دست آوردن مال و ثروت باید حد و حدود داشته باشد و برای ثروت‌اندوزی و مازاد بر نیازهای ضروری دنیا نباشد. پژوهش حاضر مترصد آن است که با بررسی و تحلیل به این سؤال که تفاوت انسان اقتصادی از منظر غرب با انسان اقتصادی اسلامی- عرفانی تمدن ساز حدیقه چیست پاسخ دهد؟