ضرورت شناسی مطالعات تمدنی در اندیشه امامت

نویسندگان

1 مدرس سطح عالی علوم عقلی حوزه علمیه قم، قم، ایران

2 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم (ع)، قم، ایران

doi
10.22070/nic.2024.18631.1284
چکیده

موقف تاریخی انقلاب اسلامی در آستانه‌ی خیز تمدنی قرارگرفته و جهت نیل به تمدن نوین اسلامی باید سرمایه‌های نرم آن‌ مانند اندیشه امامت ظرفیت‌سنجی شود و با نگرش تمدنی مورد مطالعه قرار گیرد تا در مصاف رقیبان، امتیازات اندیشه اسلامی با خوانش شیعی بر سایر اندیشه­ها مشخص گردد. ضرورت­شناسی چنین مطالعاتی از یک‌سو، مقدمه‌ی ورود به مطالعات تمدنی در حوزه امامت است. از دیگر سو، تبیین ضرورت این مطالعات، زمینه­ساز ترسیم و کشف چشم­اندازهای توسعه آن در قلمرو فکر و اندیشه بوده، دست­یابی به پیشرفت همه‌جانبه که لازمه‌ی رسیدن به تمدنی تراز است نیز جز با تعمیق و توسعه علوم انسانی که از رهگذر این مباحث محقق می­شود میسور نخواهد بود. پژوهش حاضر با هدف دستیابی به دلایل تفصیلی ضرورت مطالعات تمدنی در اندیشه امامت، به شیوه‌ی کتابخانه­ای و با رویکرد تحلیلی به این مهم پرداخته و روشن ساخته است تولید ادبیات نظری برای تمدن سازی، استحصال حداکثری میراث، معلوم شدن امتیازات اندیشه اسلامی بر سایر اندیشه­ها، کشف ظرفیت کلی موجود و ایجاد هماهنگی بین آنها، شناسایی خلأها و سوق دادن پژوهش­ها به سمت آن­ها، استنطاق حداکثری از ظرفیت­های دین اسلام، امتداد قلمرو شئون امام به ساحت­های اجتماعی، قابلیت اجرایی شدن احکام اجتماعی اسلام، همسویی و هم­افزایی تحقیقات معرفتی در مقیاسی کلان، رهایی از آسیب کلی­گویی و سوق دادن به مسئله محوری و کاربردی­سازی ازجمله دلایل ضرورت مطالعات تمدنی در اندیشه امامت است.