اثر کشت گندم بر شکل های مختلف فسفر معدنی در خاک های لسی استان گلستان

نویسندگان
doi
چکیده

قابلیت جذب فسفر به شکل¬های فسفر معدنی بستگی دارد و آگاهی از تغییرات شکل‌های فسفر برای درک رفتار فسفر در خاک‌ها ضروری است. هدف از این تحقیق بررسی اثر کشت گندم بر شکل¬های مختلف فسفر معدنی خاک بود. آزمایش گلخانه¬ای به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی و با سه تکرار شامل 20 نوع خاک و کشت گندم در دو سطح (با و بدون کشت) انجام شد. پس از گذشت دو ماه برداشت اندام¬های هوایی گیاه انجام شد. شکل‌های مختلف فسفر در خاک‌های مورد مطالعه به روش عصاره¬گیری متوالی جیانگ و گو اندازه¬گیری شد. نتایج نشان داد که کشت گندم بر تمامی شکل‌های فسفر خاک به جز فسفر محبوس در اکسیدهای آهن، اثر معنی¬داری داشت. مقایسه میانگین ها¬ با آزمون دانکن در سطح احتمال 5 درصد نشان داد که مقدار دی کلسیم فسفات (Ca2-P) بعد از کشت گندم در تمام خاک¬های آهکی لسی مورد مطالعه کمتر از خاک کشت نشده بود و در 30 درصد از خاک¬ها در سطح احتمال پنج درصد معنی¬دار بود. به طور مشابه کشت گندم مقدار اکتا کلسیم فسفات (Ca8-P) و فسفات¬های آلومینیوم (Al-P) را نیز کاهش داد ولی این کاهش تنها در سه نمونه خاک معنی¬دار بود. کاهش فسفات¬های آهن (Fe-P) و آپاتایت (Ca10-P) پس از برداشت گندم فقط در یکی از خاک¬های مورد مطالعه معنی¬دار گردید.