رویکرد تمدنی اهلبیت علیهمالسلام در ابواب تاریخی بحارالانوار؛ توحید بهمثابه انگاره هدایتگر
نویسندگان
1 استاد تاریخ، دانشگاه باقرالعلوم (ع)، قم، ایران.
2 استادیار تاریخ، دانشگاه باقرالعلوم (ع)، قم، ایران.
3 دانشجوی دکتری معارف اسلامی دانشگاه باقرالعلوم (ع)، قم، ایران.
doi
10.22070/nic.2023.16593.1194چکیده
تمدن سازی یکی از گفتمانهای نوظهور است که در جوامع علمی اذهان متفکران را به خود جلب کرده است. با توجه به اهمیت ترسیم تمدن بر پایه روایات اهلبیت علیهمالسلام، پژوهش حاضر، با روش تحلیل مضمون به گردآوری مضامین و کشف و استخراج رویکرد تمدنی اهلبیت علیهمالسلام در روایات تاریخی از کتاب بحارالانوار پرداخته است. این گزارشهای تاریخی در کتاب بحارالانوار در بخش تاریخ انبیاء الهی در چهار جلد جمعآوری شده است. رویکرد تمدنی بهمثابه سطح تحلیل در این نوشته بهعنوان ساختار نظری تحقیق بهکاررفته است که در آن به دنبال کشف انگاره هدایتگر و هویت تمدنی است. نتایج تحقیق نشان میدهد که توحید، محوریترین و جامعترین اصل اعتقادی و دینی مطرحشده در متون دینی و گفتار و سیرهی پیامبران الهی است. با تحلیل و تبیین توحید، این حقیقت نمایان میشود که توحید متضمن جهتدهی به انگیزههای شخصی و از طرفی متضمن حیات اجتماعی بشر است. لذا، توحید بهعنوان انگاره هدایتگر تمدن خود را نشان میدهد و به جوامع توحیدی یک هویت تمدنی میبخشد.