ارزیابی عملکرد دانه و پایداری آن در لاین‌های امید بخش جو در مناطق شور

نویسندگان

1 بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

2 بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان جنوبی. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بیرجند، ایران

3 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج،

4 بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.

doi
چکیده

         شوری یکی از تنش­های غیر زنده مهم می­باشد که تولید محصولات زراعی را در کل دنیا تحت تاثیر قرار می­دهد. به منظور بررسی اثر ژنوتیپ، محیط و اثرات متقابل ژنوتیپ × محیط بر عملکرد جو تحت تنش شوری، 18 لاین امید بخش جو به همراه دو شاهد در یک آزمایش طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سه ایستگاه تحقیقات کشاورزی متاثر از تنش شوری در اصفهان، بیرجند و یزد در طی  سال­های زراعی 93-1391مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس مرکب برای عملکرد دانه نشان داد که اثر ژنوتیپ و اثر متقابل سال×ژنوتیپ×مکان معنی­دار می­باشند. برای بررسی اثر متقابل و مشخص کردن ژنوتیپ­های پایدار از مدل AMMI استفاده شد. نتایج تجزیه واریانس AMMI نشان داد که اثر چهار مولفه اصلی بر عملکرد دانه معنی­دار بود و مجموعا 02/96 درصد از کل واریانس عملکرد را توجیه کردند. بر اساس نتایج حاصل از مقایسه میانگین، ارزش پایداری AMMI و شاخص پایداری ژنوتیپ، لاین شماره 8 با شجره L. 527/NK1272//JLB70-63/3/1-BC-80320 به عنوان لاین پایدار و دارای عملکرد مطلوب شناسائی شد که می­تواند به عنوان رقم جدید در مناطق متاثر از تنش و یا در برنامه­های آتی اصلاحی مورد استفاده واقع شود و رقم خاتم نیز به عنوان ناپایدارترین ژنوتیپ شناسائی شد.