ارزیابی مؤلفهها و مستندات قرآنی نظریه رؤیاانگاری وحی دکتر سروش با تأکید بر دیدگاه علّامه طباطبائی
نویسندگان
1 پژوهشگر پژوهشگاه بین المللی المصطفی(ص)- قم
2 دانشیار علوم و معارف قرآن کریم، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران
doi
10.22054/rjqk.2021.62782.2391چکیده
«رؤیاانگاری وحی» نظریهای است که دکتر عبدالکریم سروش اخیراً و با گذار از دو نظریه سنتی و تجربهدینی انگاری وحی ارائه نموده، در نوشتار و گفتارهای متعددش «وحی» را «خوابنامه» پیامبر میخواند که تنها در فضای درونی وجودش محقق میشود. جستار حاضر با روش توصیفی تحلیلی به واکاوی مؤلفهها و مستندات قرآنی این نظریه پرداخته، آنها را با تأکید بر دیدگاه علّامه طباطبائی ارزیابی مینماید. از رهگذر این جستار مشخص میشود که «انحصارانگاری وحی در ظرف رؤیا»، «درونیانگاری رؤیای رسولانه»، «تأثیرپذیری رؤیا از شخصیت پیامبر(ص)»، «ابهام و رمزآلودگی زبان رؤیا» و «ضرورت تعبیر رؤیای رسولانه» شاخصترین مؤلفههای این نظریهاند. چنانکه در راستای اثباتش به یک سلسله آیات قرآنی استناد شده است. با این حال، بهنظر میرسد این نظریه نه تنها با فرهنگ قرآن و روایات سازگار نیست و مستندات قرآنی مزبور بر صدقش گواهی نمیدهند، بلکه آیات و روایات فراوانی بر بطلانش شهادت میدهند که در متن نوشتار حاضر تقریر میشود.