سنت‌های پیدایی و پایایی تمدن از منظر قرآن

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران

doi
10.22070/nic.2023.17485.1226
چکیده

از موضوعات موردتوجه قرآن حکیم، سنت‌های تاریخی و اجتماعی است. یعنی مجموعه‌ای از قوانین الهی که بر جهان هستی اعم از جهان خلقت، جهان تاریخی و جهان تمدنی حاکم است. در این میان آنچه کمتر موردتوجه قرارگرفته است کشف و به‌کارگیری سنت‌های مؤثر در پیدایی و پایایی تمدن است. این سنت‌ها می‌تواند در برنامه‌ریزی‌های بلندمدت، میان‌مدت و کوتاه‌مدت و حتی در تحلیل رویدادهای تاریخی و تمدنی کاربرد داشته باشد. این نوشتار با استفاده از روش تفسیری، در برداشت از آیات و توصیفی- تحلیلی، در برداشت‌های تاریخی و با رویکردی تمدنی، درصدد پاسخ به این پرسش است که سنت‌های مؤثر در پیدایی، پایایی تمدن‌ها، از منظر قرآن چیست؟ یافته‌ها حکایت از آن دارد که سنت‌هایی مانند: امداد، ارسال رسولان، پیروزی حق بر باطل، پایداری و استقامت، تقوای اجتماعی و استغفار نقش بی‌بدیلی در پیدایی و مانایی تمدن‌ها  دارند.