تحلیل پیچیدگیها و ابهامات چیستی مفهوم شهر هوشمند
نویسندگان
1 گروه معماری، دانشکده پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
3 گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22059/jhgr.2023.350092.1008554چکیده
در دهههای اخیر، مفهوم شهر هوشمند در پاسخ به مسائل و چالشهای شهری در گفتمان شهرسازی بسیار رایج و پرطرفدار گردیده است. بااینحال ابهامات و پیچیدگیهایی درباره تعریف مفهوم شهر هوشمند وجود داشته و شهر هوشمند حاوی مفاهیم و معناهای مختلفی برای فعالین حوزه شهری ازجمله متخصصین، سیاستگذاران و سایر کنشگران مؤثر در هدایت و کنترل شهر است. بر این اساس پژوهش حاضر به دنبال روشنگری و کاهش ابهامات و پیچیدگیهای مفهوم شهر هوشمند بوده است. بهنحویکه سعی نموده معناها و مفاهیم اصلی رایج برای مفهوم شهر هوشمند را استخراج و تحلیل نماید. پاسخگویی به هدف پژوهش با تکیه بر روش کیفی و فراترکیب (فرا تحلیل) پژوهشهای معتبر نگاشته شده در موضوع شهر هوشمند (68 مقاله منتخب) که عمدتاً در یک دهه اخیر انجام شدند، صورت پذیرفت. یافتههای پژوهش نشان میدهد که اصلیترین مفاهیم شهر هوشمند که نیروی محرکه اصلی شهر هوشمند نیز بهحساب میآیند، استفاده از فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی در کنار سرمایه انسانی و اجتماعی است که وظیفه جلو بردن برنامههای یک شهر هوشمند را بر عهده دارند. علاوه بر آن، اینگونه نیرویهای محرکه هستند که موجب ایجاد سایر مفاهیم اصلی شهر هوشمند مثل نوآوری و خلاقیت، افزایش کارآیی و کارآمدی نظام شهری میشوند. وضعیت کنونی مفهومی شهر هوشمند که با افزایش نگاه انسانمحورانه و پیوند بیشتر آن با مفاهیمی همچون کلنگری، پایداری و انعطافپذیری همراه است، ضمن کلانتر و جامعتر نمودن این مفهوم، قابلیت سنجش هوشمند بودن یک شهر را سختتر و پیچیدهتر نموده است.
