ظرفیت‌ها و چالش‌های فقه معاصر برای تحقق تمدن نوین اسلامی

نویسندگان

1 استادیار انقلاب اسلامی، گروه معارف اسلامی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران.

2 دانشجوی دکتری علوم و قرآن و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

3 دانشجوی دکتری حقوق و فقه جزایی، گروه فقه و مبانی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

4 دانشجوی دکتری مدرسی معارف اسلامی، گروه معارف اسلامی، دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران.

doi
10.22070/nic.2023.16854.1200
چکیده

فقه ازجمله علومی است که قابلیت‌های بسیاری دارد. یکی از قابلیت‌های آن، یاری‌نمودن برای تحقق تمدن نوین اسلامی که مقام معظم رهبری چندین سال قبل این موضوع را بیان نمودند. فلذا لازم است که برای تحقق تمدن نوین اسلامی از ظرفیت فقه استفاده شود؛ فلذا این سؤال مطرح می‌شود که فقه برای تحقق تمدن نوین اسلامی چه ظرفیت‌هایی داشته و چالش‌های پیش روی فقه برای تحقق تمدن اسلامی چیست؟ این نوشتار به روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای به بررسی این موضوع پرداخته که دستاوردهایی را به دنبال داشته است. ازجمله اینکه ظرفیت‌هایی که در فقه وجود دارد می‌تواند به تحقق تمدن نوین اسلامی کمک کند عبارت‌اند از: ظرفیت عقل، وجود نصوص عام قاعده ساز و نصوص مبین مقاصد در فقه، نظام‌مند بودن شریعت و وجود اصول عملیه. همچنین دراین‌بین چالش‌هایی هم پیش روی فقه که برخی از آن‌ها عبارت‌اند از: چالش‌های معرفت‌شناختی (ادله و منابع)، چالش‌های روش‌شناختی و موضوعی و در آخر عرفی شدن فقه، وجود دارد.