تمدن نوین اسلامی و ویژگی‌های زبان تمدن ساز

نویسندگان

1 استاد تاریخ و تمدن اسلامی، دانشگاه باقرالعلوم علیه‌السلام، گروه تاریخ، قم، جمهوری اسلامی ایران.

2 استادیار تاریخ اسلام و مدرس مجتمع آموزش عالی بنت الهدی وابسته به جامعه المصطفی العالمیه.

doi
10.22070/nic.2023.15151.1126
چکیده

تمدن نوین اسلامی از مباحث نوظهور جهان اسلام است که موافقان آن برای زمینه­سازی، تقویت و انسجام آن تلاش دارند در بسط نظرات، ارائه‌ی مدل‌های مدنظر، آسیب­شناسی و تبیین­های نظری به تمام ظرفیت‌های مادی و معنوی که در شکل­گیری، نضج و مانائی یک تمدن مؤثرند؛ توجه نمایند. ازجمله عوامل معنوی شایان توجه در شکل­گیری و بسط یک تمدن، زبان تمدن­ساز است. زبانی که حائز شاخص­ها و ویژگی‌هایی است که در قوام، انسجام و پایداری یک تمدن در مقابل غیرهای رقیب و مهاجم ایفای نقش خواهد کرد و با فقدان آن، زندگی انسان پیشرفته، هم­سطح با حیوانات خواهد شد. با اتکاء به قابلیت‌ها و ویژگی‌های چنین زبانی می­توان زمینه‌ی قوام و انسجام تمدن مسلط در آیندۀ جهان اسلام را فراهم آورد. بدین منظور نوشتار حاضر در نظر دارد با روش توصیفی- تحلیلی به این سؤال پاسخ گوید که ویژگی­های زبان تمدن­ساز چه مواردی هستند؟ یافته­های پژوهش حاضر حاکی از آن است که تکامل‌یافتگی و پاسخگویی در زمان، باز بودن و کاربردی بودن، عام و فراگیر بودن، خلاقیت و پویائی و دریافتی و پذیرا بودن ازجمله ویژگی‌های زبان تمدن­ساز است. چنین زبانی قادر خواهد بود به نیازهای روز یک واحد بزرگ و مستقل اجتماعی پاسخ گوید و به‌عنوان ابزاری کارآمد در پاسداشت سرمایه­های تمدنی و عرضه داشت آورده­های جدید ایفای نقش نماید.