امکان‌سنجی و شاخص‌های تعالی فنّاوری در بستر توحیدی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم حدیث- تفسیر اثری، دانشگاه قم، قم، جمهوری اسلامی ایران.

2 استادیار گروه فلسفه اسلامی، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، تهران، جمهوری اسلامی ایران.

doi
10.22070/nic.2022.15358.1138
چکیده

فنّاوری پدیده­ای است که از جنبه­های مختلف مورد نظر اندیشمندان مسلمان قرار گرفته است. نگاه ابزاری، استقلالی و تعاملی از دیدگاه­های مطرح در بیان مناسبات دین و فنّاوری است. مسئله‌ی پژوهش حاضر؛ امکان‌سنجی تعالی فنّاوری در بستر و تفکر توحیدی  و چیستی شاخص­های آن است. روش گردآوری اطلاعات در این پژوهش، مطالعه‌ی اسنادی و تحلیل اطلاعات با روش توصیفی انجام پذیرفته است. یافته­ها حاکی از آن است که اولاً بحث و تحقق فنّاوری در بستر توحیدی بر مبنای اصولی چون؛ الف. دین، ارتباط و حاکمیت توحیدی آن بر تمام شئونات زندگی انسان ب. جامعیت دین پ. رابطه‌ی حیات دنیوی و حیات اُخروی و همچنین ت. جهت­داری فناوری امکان­پذیر است و ثانیاً  شاخص­های اساسی نظیر؛ 1. همسو با آموزه­ها و اصول دین (الف. توحید­محوری و ب. معادمحوری) 2. همسو با هدف و غایت خلقت انسان و سعادت او 3. همسو با نیازهای فطری و حقیقی انسان (الف. نیازهای حقیقی و غیرکاذب انسان ب. اصل قناعت و پرهیز از اسراف و مصرف­زدگی پ. کرامت انسانی ت. غایتمندی ث. عزتمندی و استکبارزدایی) 4. همسو با نظام آفرینش و محیط‌زیست (الف. اتقان و زیبایی و ب. هماهنگی با محیط‌زیست) در تعالی فنّاوری در بستر توحیدی، حرکت به‌سوی مهندسی و تحقق تمدن نوین اسلامی و درنهایت سعادت دنیوی و اخروی انسان  نقش راهبردی دارد.