شناسایی شاخصهای مقاومت اسلامی و تأثیر آن بر تمدن نوین اسلامی
نویسندگان
1 دانشیار تاریخ انقلاب اسلامی، دانشگاه جامع امام حسین علیهالسلام، تهران، ایران.
doi
10.22070/nic.2023.16970.1205چکیده
هدف مقاله، احصاء و شناخت شاخصهای مقاومت و سنجش میزان تأثیر آن بر تمدن نوین اسلامی است. پژوهش از حیث نوع، بنیادی- کاربردی و با روش آمیخته (کیفی – کمی) انجام شده است. جهت شناخت مؤلفه و شاخصهای مقاومت اسلامی در بخش کیفی، در مرحلهی اول با بررسی ادبیات تحقیق، پژوهشهای انجامگرفته و مبتنی بر سخنان رهبران انقلاب اسلامی است. در زمینهی تبیین مقاومت اسلامی، علاوه بر چارچوب مفهومی مقاومت، از نظریهی موازنهی قوا بهعنوان چارچوب نظری استفاده شد. از تجزیهوتحلیل دادههای کیفی، عوامل و متغیرها (مؤلفه و شاخصها) استخراج شدند. در گام دومِ تحقیق، با نظرگیری از خبرگان و انجام مصاحبه های نیمه ساختاریافته، نسبت به تکمیل، اصلاح و ترمیم شاخصهای احصاء شده از مبانی نظری و ادبیات تحقیق پرداخته شد. در پایان (بخش کمی)، بهمنظور سنجش تأثیر هر یک از مؤلفه و شاخصهای مقاومت و تأثیر آن بر تمدن سازی و نسبت بین شاخصها، از فنون آماری ضریب همبستگی اسپیرمن، آزمون رگرسیون خطی ساده (دومتغیره) و آزمون رگرسیون چندگانه گامبهگام استفاده شد. بر اساس یافتههای کیفی، شاخصهای مقاومت اسلامی، در چهار بعد اسلام سیاسی، انسجام اسلامی، حکمرانی اسلامی و دفاع مردم پایه شناسایی گردید. و میزان تأثیر هریک بر تمدن سازی در بخش تجزیهوتحلیل کمی مشخص شد. در نتیجه فرضیهی تأثیر مقاومت اسلامی بر تمدن سازی تأیید و تبیین شد.