نگرش تمدنی به حکمت در اخلاق سیاسی با تأکید بر دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای

نویسندگان

1 دانشیار گروه سیاست، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه سیاست، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22070/nic.2023.17212.1217
چکیده

اخلاق و اخلاق سیاسی از عناصر اساسی در شکل­گیری تمدن­ها هستند که در شالودۀ آنها، حکمت حضوری جدی دارد، بر این پایه، هدف اصلی این مقاله، بررسی جایگاه حکمت و اثرگذاری آن بر اخلاق سیاسی با رویکرد تمدنی و ارجاع به اندیشه‌ی آیت­الله خامنه­ای است (هدف). پرسش اصلی این مقاله، بررسی رویکرد تمدنی به حکمت در اخلاق سیاسی با تأکید بر دیدگاه آیت­الله خامنه­ای است. امری که برای دستیابی به حقیقت حکمت اخلاقی و اخلاق حِکمی، بایسته است و در خوانش جدید از متون اخلاقی، متناسب با شرایط تلاش و اندیشه­ورزی برای تمدن نوین اسلامی، می­تواند جامعه ما را به دستاوردهای نو راهبری کند (بیان مساله). ضمن توجه به حکمت­پایگی تمدن اسلامی و ارزشمندی آن در نصوصی دینی و همبستگی حکمت و تمدن در اندیشه‌ی آیت­الله خامنه­ای، در یافته­های تحقیق و فرضیه بر این امر تأکید شده است که حکمت در کنار خود خردورزی، میانه­روی، عدالت، دانش و سعۀ صدر می­آورد، اموری که روابط قدرت را سامان می­بخشد و بسترساز حرکت جامعه و دولت اسلامی در جهت تمدن است، آنگاه که حکمت در اخلاق سیاسی و روابط اخلاقی دولت اسلامی حضور یابد، آزادگی و فرزانگی تمدنی، عدالت سیاسی و گفت‌وگوها و تعاملات آزادانه‌ی تمدن­­آفرین، فراگیر می­شوند که می­توانند زمینه‌ی دستیابی به تمدن جدید اسلامی را فراهم ­سازد (یافته­ها) این مهم با مراجعه به نصوص حکمت عملی و روش توصیفی- تحلیلی به انجام رسیده است که در نوع خود، تکاپویی نوآور به شمار می­آید (روش‌شناسی).