معرفی زمان کاشت پاییزه ژنوتیپ‌های متحمل به سرمای کلزا (.Brassica napus L) برای اقلیم آذربایجان شرقی

نویسندگان

1 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران

2 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

doi
چکیده

        پژوهش با هدف تعیین زمان کاشت پاییزه مناسب کلزا در اقلیم آذربایجان شرقی (سرد و نیمه خشک با زمستان­های یخ­بندان در سیستم پهنه­بندی کوپن)، ارزیابی اثرات دیر کاشت برسرما­زدگی، عملکرد و اجزای عملکرد دانه و روغن  و معرفی ژنوتیپ­های متحمل به سرما و پرمحصول کلزا در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی طی دوسال زراعی 94-1393 و 95-1394اجرا گردید. آزمایش به‌صورت کرت­های خرد شده در قالب طرح آماری بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار پیاده شد. عوامل مورد آزمون شامل زمان کاشت به‌عنوان فاکتور اصلی با سه سطح 20 و30 شهریور و 9 مهر ماه و فاکتور فرعی 14 ژنوتیپ پاییزه کلزابودند.  بیشترین عملکرد دانه و روغن از کشت­های20 شهریور ماه به­دست آمد و با تاخیر در زمان کاشت درصد سرمازدگی مزرعه افزایش یافته وعملکرد دانه و روغن و اجزای آن به‌طور معنی­داری کاهش‌یافت. همبستگی بین عملکرد دانه و روغنبا درصد سرمازدگی منفی و معنی­دار و با تعداد خورجین در بوته، تعداد دانه در خورجین و وزن هزار دانه مثبت و معنی­دار بود.این امرنشان دهنده اثر کاهشی کشت­های تاخیری روی عملکرد با از بین بردن بوته­ها از یک سو و کاهش اجزای عملکرد دانه از سوی دیگر است.در نهایت ژنوتیپ‌های L155، HL2012، Wpn-6، L72، SW102 و HL3721 عملکرد دانه و روغن بالاتری نشان داده و برای کشت درآذربایجان شرقی و مناطقی با شرایط اقلیمی مشابه قابل توصیه دیده شدند.