فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اگر هیدروپلیتیک را مطالعه اثر تصمیم‌گیری‌های مربوط به استفاده از آب در روابط میان کشورها با یکدیگر یا روابط میان دولت‌ها و مردم حتی در یک کشور بدانیم، آنگاه مناسبات هیدروپلیتیکی همگرایانه مبتنی بر تعامل و تشریک‌مساعی میان واحدهای سیاسی و مناسبات هیدروپلیتیکی واگرایانه مبتنی بر تنش، تزاحم و بستر تنش و درگیری میان واحدهای سیاسی ملّی و منطقه‌ای خواهد بود. رودخانه مکونگ به‌عنوان دهمین رودخانه بزرگ جهان در طی سه دهه گذشته به‌طور چشمگیری دگرگون‌شده است. زمانی رودخانه‌ای آزاد محسوب شده که به‌طور طبیعی در جریان بوده است؛ اما امروزه به‌طور فزاینده‌ای توسط سدهای بزرگ برق‌آبی محاصره‌شده است. این دگرگونی تأثیرات گسترده‌ای بر آب‌شناسی، محیط‌زیست، معیشت جوامع محلی و نظام حکمرانی آب در منطقه داشته است. بررسی حاضر به‌مرور و ارزیابی ادبیات موجود در زمینه سیاسی ـ اکولوژی سدهای بزرگ در حوضه مکونگ می‌پردازد. این بررسی با ارائه چارچوبی مفهومی برای تحلیل سیاسی ـ اکولوژی سدها، موضوعات متنوعی را موردبحث قرار می‌دهد. از جمله: تأثیرات زیستی ـ محیطی سدها، معیشت، منابع مشترک و عدالت بین حوضه‌ای، اقتصاد سیاسی سدها. نهایتاً در این پژوهش سعی بر این شده است تا وجوه هیدروپلیتیک همگراساز و واگراساز رودخانه بین‌المللی مکونگ احصاء شده و سپس به تحلیل ابعاد این وجوه پرداخته شود. از نتایج این تحقیق این است که کمیسیون مشترک مکونگ مهم‌ترین وجه هیدروپلیتیک همگراساز و سدسازی گسترده چین در بالادست رودخانه همراه با ایجاد برتری هیدروهژمونی مهم‌ترین وجه هیدروپلیتیک واگراساز می‌باشد.