بررسی آسیب‏های موجود در تعامل والدین با فرزندان متأهل خود

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مشاوره خانواده ، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه اصفهان

2 استاد گروه مشاوره ، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه اصفهان

3 دانشیار گروه مشاوره ، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه اصفهان

doi
چکیده

این پژوهش به منظور بررسی آسیب های موجود در تعامل بین والدین با فرزندان متأهل خود انجام شد. پژوهش حاضر قابل تفکیک به دو بخش می‏باشد. روش پژوهش در بخش اول، تحلیل کیفی می باشد که در این بخش ابتدا متون نظری و پژوهشی مرتبط با عنوان تحقیق مورد بررسی کیفی قرار گرفت، سپس با استفاده از مصاحبۀ نیمه ساختاریافته بر روی یک نمونۀ 36 نفری (شامل زوجین و والدین) که به صورت هدفمند انتخاب شدند، مهم ترین آسیب‏های تعاملی والدین با فرزندان متأهل استخراج گردید. سپس اطلاعات حاصل از تحلیل مصاحبه‏ها و همچنین کتب و مقالات مرتبط ادغام گردیده و از آن در جهت تهیۀ پرسشنامۀ آسیب‏شناسی تعاملی استفاده شد. در بخش دوم که به روش توصیفی مقطعی انجام گردید، پرسشنامۀ مذکور بر روی نمونه ای شامل 135 نفر از میان والدین (85 زن و 50 مرد)که به روش خوشه‏ای چند مرحله ای انتخاب شده بودند، اجرا گردید. داده ها با استفاده از نرم افزار spss و با روش محاسبه فراوانی، انحراف استاندارد، میانگین، و آزمون t مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان می دهد که از منظر کیفی، آسیب های تعاملی والدین با فرزندان متأهل خود عبارتند از وابستگی، انتظارات نابجا، بی­اعتنایی، دخالت و رفتارهای منفی. در بخش کمی پژوهش نتایج نشان داد که آسیب های وابستگی عاطفی، بی اعتنایی والدین، انتظارات نابجای والدین و دخالت، با اختصاص بیشترین میانگین‏ها به ترتیب اولویت‏های اول تا چهارم را به خود اختصاص دادند. همچنین نتایج این پژوهش حاکی از آن است که آسیب های تعاملی وابستگی مالی و انتظارات نابجای فرزند به طور معناداری (05/0p<) در مورد فرزندان پسر بیش از فرزندان دختر است. نتایج این پژوهش در گسترش متون نظری در حوزۀ آسیب شناسی و مشاورۀ ازدواج و خانواده کاربرد دارد.