سنجش اثرگذاری نهادهای محلی بر گفتمان نوآوری اجتماعی تحول‌گرا در راستای توسعه پایدار روستایی مطالعه موردی: شهرستان ری

نویسندگان

1 گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22059/jhgr.2023.345521.1008512
چکیده

مفهوم نوآوری اجتماعی تحول‌گرا دربرگیرنده گروهی از راهبردها، مفاهیم، اندیشه‌ها و سازمان‌های نوینی است که تأمین‌کننده نیازهای اجتماعی است. این مفهوم یکی از عناصری بنیادین در راستای توسعه پایدار روستایی است؛ بنابراین، سنجش اثرگذاری نهادهای محلی بر نوآوری اجتماعی تحول‌گرا در راستای توسعه پایدار روستایی با بهره‌گیری از شاخص‌هایی همچون: شبکه و روابط اجتماعی، آموزش و آگاهی اجتماعی، نهادهای اجتماعی و عامل همدلی و انسجام اجتماعی، برای رسیدگی به ناسازگاری‌ها، هدف این پژوهش است. در این پژوهش که از بعد شیوه گردآوری داده‌ها از نوع توصیفی ـ پیمایشی؛ و برحسب ماهیت داده‌ها از نوع پژوهش‌های کمی است که به سنجش شاخص‌های اثرگذار و اثرپذیر پژوهش در 43 سکونتگاه روستایی نمونه و 400 خانوار نمونه تصادفی شهرستان ری انجام شد. یافته­ها نشانگر آن است که میان همه شاخص‌های اثرگذار نهادهای محلی بر نوآوری اجتماعی تحول‌گرا در راستای توسعه پایدار روستایی از دیدگاه پاسخ­گویان همبستگی مستقیم و مثبت وجود دارد. ارزیابی اثرگذاری نهادهای محلی بر نوآوری اجتماعی با بهره‌گیری از دیدگاه پاسخگویان روستایی نشان می‌دهد که هرچند، گفتمان نوآوری اجتماعی، نقش بنیادین در همکنشی و همکاری مدیریت محلی و دیگر نهادها و سازمان‌های محلی همچون تشکل‌های مردم‌نهاد، با دستگاه‌های بالادست ایجاد می‌کند؛ اما به دلیل اتخاذ رویکرد از بالا به پایین در ایران و ناحیه موردمطالعه و برآمده از رویکرد حکومت مبنا و در شرایط «قدرت بر» و چیرگی، نهادهای محلی به‌مثابه نوعی از مدیریت که برای پاسخگویی به نیازهای مردم در اندازه کوچک شکل‌گرفته است.