اثر همزیستی میکوریزایی در شرایط متغیر بارش انتهای فصل بر عملکرد و کیفیت چاودار (.Secale cereal L) دیم
نویسندگان
1 گروه زراعت دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه
2 گروه زراعت دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه
3 گروه زراعت دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه
doi
چکیده
آبیاری تکمیلی همزمان با همزیستی میکوریزایی در چاودار (.Secale cereal L) یکی از روشهای پیامدداردرافزایش کیفیت وکمیت عملکرد میباشد. برای بررسی همزیستی میکوریزایی چاودار دیم، آزمایشی دوساله به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سالهای 1393 و 1394 در مرکز تحقیقات کشاورزی آذربایجان غربی اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل زمان پایان بارندگی در20 اردیبهشت، 3 خرداد و 17 خرداد، همزیستی قارچ (شاهد و قارچ گونه Glomus intraradices) و آبیاری دیم و یک نوبت آبیاری تکمیلی بودند. همزیستی میکوریزایی تحت شرایط آبیاری تکمیلی باعث افزایش معنیدار عناصر فسفر، کلسیم و خاکستر در اندام هوایی چاودار، و پتاسیم و پروتئین دانه در برابر کشت دیم شد. همزیستی میکوریزایی کیفیت اندام هوایی و دانه را بهبود بخشید. البته بهبود عملکرد تحت شرایط آبیاری تکمیلی نسبت کشت دیم بیشتر بود. بیشترین درصد پروتئین دانه (43/18 درصد) مربوط به گیاهان میکوریزایی بود که آخرین بارندگی را در 20 اردیبهشت دریافت کرده بودند، بیشترین اندازه عملکرد دانه مربوط به سال دوم در شرایط آبیاری تکمیلی حدود 96/1412 کیلوگرم در هکتار بود که بارندگی تا 17خرداد ادامه داشت. کیفیت اندام هوایی و دانه چاودار در کشت دیم با یک نوبت آبیاری تکمیلی بهبود مییابد و رابطه میکوریزایی صرف نظر از زمان پایان بارندگی در اندازه بهبود کیفیت و عملکرد دانه پیامددار بود. آبیاری تکمیلی و ادامه بارندگی تا 17 خرداد در گیاهان میکوریزایی، عملکرد دانه را 23 درصد در برابر عملکرد گیاهان نامیکوریزی دیم در پایان زود هنگام بارندگی بهاره افزایش داد.