بررسی اثر خستگی ذهنی بر توان نسبی امواج مغزی ورزشکاران تپانچه بادی (مطالعه الکترونسفالوگرافی)

نویسندگان

1 دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.48308/mbsp.2025.237342.1272
چکیده

هدف: خستگی ذهنی به عنوان یکی از عوامل موثر بر کاهش عملکرد شناختی و جسمی ورزشکاران شناخته می‌شود. بنابراین این پژوهش به بررسی تأثیر خستگی ذهنی بر توان نسبی فعالیت امواج مغزی تیراندازان تپانچه بادی با استفاده از الکتروانسفالوگرافی (EEG) پرداخته است. روش‌ها: نمونه‌های مورد مطالعه 20 تیرانداز بودند که در دو گروه خستگی ذهنی (10 نفر) و گروه کنترل (10 نفر) تقسیم‌بندی شدند. بعد از نصب کلاه، آزمودنی‌ها 15 تیر به عنوان پیش‌آزمون پرتاب کردند. سپس تحت خستگی ذهنی قرار گرفتند. ایجاد خستگی ذهنی با آزمون استروپ به مدت 30 دقیقه اعمال شد. سپس پس‌آزمون مشابه پیش‌آزمون تکرار شد. فعالیت امواج مغزی با استفاده از دستگاه الکترونسفالوگرافی 30 کاناله برای محاسبه توان نسبی تتا بر بتا و آلفا بر بتا در دو مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون اندازه‌گیری شد. برای تحلیل داده‌ها از نرم افزار متلب، ای.ای.جی.لب، اکسل و اس پی اس اس با روش تحلیل واریانس مرکب در سطح معناداری 05/0 استفاده گردید.نتایج: نتایج نشان داد اثر خستگی ذهنی روی توان نسبی تتا بر بتا بیشتر در مناطق مرکزی و آهیانه و همچنین توان نسبی آلفا بر بتا بیشتر در مناطق پیشانی، مرکزی و آهیانه معنادار بود که نشان‌دهنده کاهش تمرکز و افزایش بار شناختی در تیراندازان می‌باشد.نتیجه گیری: بنابراین، یافته‌های این تحقیق می‌تواند به بهبود استراتژی‌های مدیریت خستگی ذهنی براساس شناسایی مناطق مغزی درگیر با توجه به فعالیت امواج الکتریکی مغز در ورزشکاران کمک کند و به مربیان ورزشی در طراحی برنامه‌های تمرینی و بهینه‌سازی عملکرد ورزشکاران یاری رساند.