پیش بینی عملکرد شناختی دانش‌آموزان در درس تربیت‌بدنی بر اساس سرمایه روان‌شناختی و انعطاف‌پذیری شناختی: نقش واسطه‌ای انگیزش یادگیری

نویسندگان

1 استادیار، گروه تربیت بدنی، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران

2 گروه تربیت بدنی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

3 گروه آموزش تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی ۸۸۹- ۱۴۶۶۵ تهران، ایران.

4 گروه تربیت بدنی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران.

5 دانشجوی دکتری روانشناسی ورزشی، گروه تربیت بدنی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

doi
10.48308/mbsp.2021.222600.1039
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش واسطه‌ای انگیزش یادگیری در رابطه بین سرمایه روان‌شناختی و انعطاف‌پذیری شناختی با عملکرد شناختی دانش‌آموزان در درس تربیت‌بدنی بود. روش ها: این مطالعه به‌لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی از نوع مدل‌سازی معادلات ساختاری (PLS) بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دختر و پسر پایه‌های دهم تا دوازدهم مدارس دولتی و غیردولتی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰1–۱۴۰0 بود. با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای، نمونه‌ای به حجم ۴۸۲ نفر انتخاب شد. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه‌های استاندارد سرمایه روان‌شناختی (PCQ)، انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و وندروال، انگیزش تحصیلی والرند (AMS) و عملکرد شناختی نیاسه و همکاران استفاده شد. روایی و پایایی ابزارها با استفاده از پایایی ترکیبی، آلفای کرونباخ، AVE و معیار HTMT تأیید گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SmartPLS و روش بوت‌استرپ انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که سرمایه روان‌شناختی و انعطاف‌پذیری شناختی، هم به‌صورت مستقیم و هم با میانجی‌گری انگیزش یادگیری، تأثیر معناداری بر عملکرد شناختی دارند. همچنین انگیزش یادگیری به‌عنوان متغیر میانجی، رابطه بین متغیرهای پیش‌بین و پیامد را تقویت می‌کند. ضرایب مسیر و شاخص‌های برازش مدل (CR، AVE، R²، GOF و HTMT) در سطح قابل‌قبولی گزارش شد و مدل نهایی از برازش مطلوب برخوردار بود. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش بر اهمیت منابع روان‌شناختی و انگیزشی در ارتقاء عملکرد شناختی دانش‌آموزان در بستر تربیت‌بدنی تأکید دارد و می‌تواند مبنای طراحی مداخلات آموزشی، مشاوره‌ای و برنامه‌ریزی درسی قرار گیرد.