بررسی کاربرد و عدم کاربرد گوگرد در فرمولاسیون کود میکروبی فسفاته سودوموناس فلورسنس در ذرت (.Zea mays L)

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

2 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

3 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

       کودهای میکروبی فسفاته که از تلفیق بستر آلی (باگاس) و شیمیایی (سنگ فسفات و گوگرد) و افزودن باکتریهای حل‌کننده فسفات به دو شکل گرانوله یا پودری مورد استفاده قرار می‌گیرند، در پژوهش‌های سال‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته‌اند و هدف از آن تامین نیاز فسفاته گیاه می‌باشد. اما در مورد استفاده از گوگرد در فرمولاسیون کود میکروبی فسفاته سوالات و ابهاماتی وجود داشت که دلایل انجام این آزمایش بود. آیا گوگرد بر باکتریهای مورد استفاده اثر منفی ندارد و افزودن گوگرد می‌تواند مفید واقع شود؟ بر این اساس در این پژوهش استفاده و عدم استفاده از گوگرد در کود میکروبی فسفاته تولید شده پس از تامین جمعیت میکروبی اولیه مناسب (107) از باکتری Pseudomonas fluorescens مورد ارزیابی قرار گرفت. این کود بر بستر پایه (45 ﮔﺮم سنگ ﻓﺴﻔﺎت + 30 ﮔﺮم باگاس) با کاربرد گوگرد (15 گرم) یا عدم کاربرد آن تهیه شد. تیمارهای آزمایش شامل شاهد (بدون بستر کود میکروبی)، بستر کود میکروبی بدون افزودن باکتری و کود میکروبی فسفاته در دو مقدار 6/0 و 2/1 گرم براساس آزمون خاک بود. نتایج به دست آمده از آزمایشات گلخانه‌ای تلقیح ذرت رقم سینگل‌کراس 704 با کودهای میکروبی فسفاته فوق نشان داد که افزودن گوگرد در فرمولاسیون کود میکروبی نه تنها اثر بازدارنده بر باکتری نداشت بلکه تمام شاخص‌های رشدی و تغذیه‌ای گیاه ذرت را افزایش داد. کاربرد گوگرد در کودهای میکروبی فسفاته باعث افزایش معنی‌دار وزن تر و خشک ریشه (به ترتیب 85/41 و 47/42 درصد) و بخش هوایی (به ترتیب 49/50 و 62/20 درصد) شد. همچنین مقدار جذب فسفر، پتاسیم، آهن و روی بخش ریشه (به ترتیب 86/45، 01/58، 09/45 و 33/76 درصد) و بخش هوایی (به ترتیب 66/28، 79/29، 08/50 و 23/67 درصد) در حضور گوگرد افزایش یافت. به نظر افزودن گوگرد نه تنها اثر منفی بر باکتری P. fluorescens مورد استفاده در فرمولاسیون کود میکروبی فسفاته نداشته بلکه اثرات مثبت این کود را تشدید نموده است.