فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعات بین‌رشته‌ای، به‌عنوان رشته علمی دانشگاهی، از نیمه دوم قرن بیستم در پاسخ به چالش‌های نظری و پژوهشی شکل گرفت که رشته‌های علمی موجود، به تنهایی از عهده حل و فصل آن چالش‌ها برنمی‌آمدند. این مطالعات در حوزه علوم اجتماعی، به دلیل پیچیدگی و درهم‌تنیدگی مسائل اجتماعی، از اهمیت خاصی برخوردار است. بر این اساس، از نیمه دوم قرن بیستم شاهد شکل‌گیری رشته‌های متعدد بین‌رشته‌ای در علوم اجتماعی هستیم. جامعه‌شناسی ریاضیاتی، یکی از این شاخه‌های بین‌رشته‌ای است که مناسبات بین جامعه‌شناسی و ریاضیات را برقرار کرده و هدف آن؛ معنا بخشی به انبوه داده‌های به ظاهر بی‌ربط اجتماعی، عینیت بخشی به فرایند‌های اجتماعی و کمک به تنظیم دقیق چارچوب تئوری‌سازی در جامعه‌شناسی است. اگرچه سابقه طرح مطالعات بین جامعه‌شناسی و ریاضیات به ابتدای نیمه دوم قرن بیستم بر‌می‌گردد اما طرح این مطالعات به‌عنوانیک رشته جدید در اواخر قرن بیستم شکل گرفت. مسئله‌مندی پژوهش ناظر بر این است که به‌رغم سابقه بیش از نیم قرن در حوزه مطالعات بین رشته‌ای جامعه‌شناسی و ریاضیات، این مهم در حوزه دانشگاهی ایران مورد غفلت قرار گرفته است. مقاله حاضر با روش توصیفی - تحلیلی و به استناد منابع علمی، نیم‌نگاهی به مناسبات ریاضیات و جامعه‌شناسی داشته و با تمرکز بر اهمیت و ضرورت جایگاه ریاضی در جامعه‌شناسی، بر ضرورت شکل‌گیری رشته جامعه‌شناسی ریاضیاتی در ایران تأکید داشته است. برای این منظور ابتدا چشم‌اندازی به مطالعات بین‌رشته‌ای داشته سپس در بستر مطالعات بین‌رشته‌ای به تشریح جامعه‌شناسی ریاضیاتی و در ادامه به کاربرد ریاضیات در تحلیل جامعه‌شناسی پرداخته شده است. با وجود پژوهش‌های صورت گرفته، اما جامعه‌شناسی ریاضیاتی، پیکری بسیار نحیف دارد و کمتر مورد توجه جامعه‌شناسان و ریاضی‌دانان قرار گرفته است. این کم‌توجهی در ایران، تا جایی است که به‌رغم ضرورت و اهمیت چنین مطالعاتی، جامعه‌شناسی ریاضیاتی حداقل در قالب واحد درسی نیز نمود پیدا نکرده است.