تحلیلی بر دیدگاه ابنتیمیه در مجاز قرآنی و نقد آن
نویسندگان
1 استادیار معارف اسلامی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 استادیار فلسفه تطبیقی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22054/rjqk.2018.32529.1704چکیده
یکی از صناعات ادبی و اعجازی قرآن، وقوع مجاز در آن است. اصل وقوع مجاز در قرآن پذیرفتة بیشتر علمای اسلام است و کتابهای فراوانی در این زمینه نوشتهاند. از این میان، ابنتیمیة حرّانی (د. 728 ق.) به عنوان برجستهترین نظریهپرداز جریان سلفی ـ تکفیری ـ وهابیت، وقوع مجاز در قرآن را انکار میکند. وی به عنوان یکی از مؤسسان جریان تکفیری و آرای او مورد پذیرش این فرقه میباشد. بنابراین، معرفت به اندیشههای ابنتیمیه در حقیقت، شناختن دبدگاه این فرقه است. این مقاله با روشی اسنادیـ تحلیلی در پی پاسخگویی به این سؤالهاست که «دیدگاه ابنتیمیه دربارة مجاز چیست؟» و «استدلالهای او چقدر محکم است؟». با جستجو در آثار ایشان به این نتیجه رسیدیم که استدلالهای ابنتیمیه در انکار وقوع مجاز در قرآن ناپذیرفنی میباشند. در واقع، این استدلالها شایستة نقد و مناقشة جدی هستند و پذیرش دیدگاه او موجب محرومیت از اعجاز، لطایف و ظرایف قرآن میشود.
