توسعه شبکه مناطق حفاظت‌شده استان هرمزگان با تأکید بر رویکرد حفاظت ‏ارتباطی برای گونه کانونی بز وحشی (‏Capra aegagrus‎‏)‏

نویسندگان

1 گروه محیط زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد ‏اسلامی، بندرعباس، ایران

2 گروه محیط زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد ‏اسلامی، بندرعباس، ایران

3 گروه محیط زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد ‏اسلامی، بندرعباس، ایران

4 گروه محیط زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد ‏اسلامی، بندرعباس، ایران

doi
10.30473/eab.2025.72061.1963
چکیده

مناطق حفاظت‌شده به‌عنوان راهبردی اساسی برای حفاظت پایدار از تنوع زیستی، مکانیزم اولیه برای حفاظت از گونه­ها و ابزار بسیار مهمی برای نگهداری یکپارچگی زیستگاه‌ها به‌شمار می­آیند. در سال­های اخیر رویکرد برنامه­ریزی سیستماتیک حفاظت، تغییرات چشم‌گیری داشته است. در این مطالعه پس از تعیین متغیرهای مؤثر بر زیستگاه گونه کانونی بز وحشی (Capra aegagrus) در استان هرمزگان، از پکیج Biomod2 جهت تهیه نقشه‌های مطلوبیت زیستگاهی استفاده شد. سپس طراحی ارتباطات با نرم‌افزار Circuitscape صورت گرفت و روش تئوری مدار الکتریکی برای شناسایی و بررسی ارتباطات زیستگاهی و کریدورهای مهاجرتی گونه هدف به­کار گرفته شد. به‌منظور شناسایی نواحی حفاظت‌شده جدید، از آنالیز گپ استفاده شد. نتایج حاصل نشان می‌دهد که مدل‌های GBM، GLM، MaxEnt، GAM  و MARS در یک سطح تقریباً مشابه، بهترین مدل­ها در پیش‌بینی پراکنش بز وحشی هستند. نتایج حاصل از مدل مطلوبیت بز وحشی نیز نشان داد که بخش‌های غربی، مرکزی و شمالی استان هرمزگان بیش‌ترین احتمال حضور گونه بز وحشی را دارد و بخش‌های جنوبی و شرقی کم‌ترین میزان مطلوبیت را برای این گونه دارد. با توجه آنالیز گپ به‌نظر می‌رسد علاوه بر گسترش مناطق حفاظت‌شده طارم و هماگ، مناطق حفاظت‌شده هرمد به سمت جنوب و شمال و پرزوئیه به سمت جنوب غربی نیز برای عریض نمودن شبکه حفاظتی استان هرمزگان مناسب می­باشند.